Xəbərlər
Azərbaycanın dövlət müstəqilliyinin qorunmasında milli-mənəvi dəyərlərin rolu
Malik Mirzəyev
YAP Lerik rayon təşkilatının sədri
Müasir dünyada dövlətlərin təhlükəsizliyi yalnız hərbi qüdrət, sərhədlərin mühafizəsi və iqtisadi imkanlarla ölçülmür. İnformasiya texnologiyalarının sürətlə inkişaf etdiyi, sosial şəbəkələrin ictimai rəyə təsir imkanlarının genişləndiyi bir dövrdə ideoloji təhlükəsizlik də milli təhlükəsizliyin mühüm tərkib hissəsinə çevrilib. Cəmiyyətin mənəvi dayanıqlılığı, milli kimliyin qorunması, vətəndaş həmrəyliyinin möhkəmləndirilməsi və informasiya manipulyasiyalarına qarşı müqavimət göstərilməsi müstəqil dövlətin gələcəyi baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev Yeni Azərbaycan Partiyasının VIII Qurultayında çıxışı zamanı bu məsələyə diqqət çəkərək bildirib: “İdeoloji təhlükəsizlik də fiziki təhlükəsizlik kimi önəmlidir”. Dövlət başçısının bu fikri müasir dövrdə təhlükəsizlik anlayışının daha geniş məzmun kəsb etdiyini göstərir. Çünki hərbi və fiziki təhlükələrdən fərqli olaraq, ideoloji təsirlər informasiya məkanında, ictimai müzakirələrdə və insanların düşüncələrinə təsir edən müxtəlif vasitələrlə meydana çıxa bilir.
İdeoloji təhlükəsizlik məsələsinin mühüm istiqamətlərindən biri təhsil sistemidir. Məktəb yalnız bilik və bacarıqların öyrədildiyi məkan deyil, həm də gələcək vətəndaşların dünyagörüşünün, sosial məsuliyyətinin və cəmiyyətə münasibətinin formalaşdığı mühitdir. Buna görə təhsil sahəsində qəbul edilən qərarlar həm hüquqi, həm pedaqoji, həm də ictimai baxımdan diqqətlə izah olunmalıdır.2026-cı il iyulun 7-də “Ümumi təhsil haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununa edilmiş dəyişikliklərdə milli və ümumbəşəri dəyərlərin qorunması əsasında dünyəvi ümumi təhsil sisteminin inkişaf etdirilməsi prinsipi təsbit olunub. Dəyişikliklər dövlət ümumi təhsil müəssisələrində geyimlə bağlı tələbləri və bu tələblərə riayət olunmasını da əhatə edir. Sentyabrın 21-də Nazirlər Kabineti məktəblilərin geyim formalarına dair əlavə dəyişiklikləri təsdiqləyib.
Məktəbli geyimi ilə bağlı dəyişikliklər, xüsusilə hicab məsələsi, ictimai müzakirələrə səbəb olub. Bu müzakirələrdə təhsil mühitində vahid qaydaların tətbiqi, dünyəvilik prinsipi, dini inanclara hörmət və valideynlərin övladlarının tərbiyəsində rolu kimi məsələlər ön plana çıxır.Burada mühüm məqam ondan ibarətdir ki, dünyəvi təhsil prinsipi ilə dini inanclara hörmət arasındakı münasibət hüquqi normalar və ictimai dialoq əsasında izah edilməlidir. Dünyəvilik dövlət və təhsil sisteminin fəaliyyət prinsiplərindən biridir; vicdan və din azadlığı isə insanın fundamental hüquqları sırasındadır. Bu prinsiplərin konkret hallarda necə uzlaşdırılması qüvvədə olan qanunvericilik, onun tətbiq mexanizmləri və hüquqların müdafiəsi çərçivəsində qiymətləndirilməlidir.Həmçinin hicabla bağlı bütün ictimai narazılıqları və ya tənqidi mövqeləri avtomatik olaraq xarici təsirlərlə əlaqələndirmək düzgün olmazdı. Belə iddiaların əsaslandırılması üçün konkret faktlar və etibarlı sübutlar tələb olunur. Eyni zamanda, dini və ya dünyəvi mövzular ətrafında aparılan müzakirələrdən cəmiyyətdə qarşıdurma yaratmaq məqsədilə istifadə olunması ehtimalı da diqqətdən kənarda qalmamalıdır. Əsas vəzifə faktlarla manipulyasiyanı bir-birindən ayırmaq, hüquqi çərçivəni aydın izah etmək və ictimai müzakirələrin sağlam məcrada aparılmasına şərait yaratmaqdır.