YENİ AZƏRBAYCAN PARTİYASI

Yeni Azərbaycan Partiyası dünənin, bu günün və gələcəyin partiyasıdır!
ÜZVLƏRİN SAYI: 0
BİZƏ YAZIN
 

YENİ AZƏRBAYCAN PARTİYASININ PROQRAMI

 

1999 Yeni Azərbaycan Partiyasının I Qurultayında qəbul olunmuşdur

 

XX əsrin sonunda Azərbaycan Respublikasının dövlət müstəqilliyinin bərpa edilməsi mühüm tarixi hadisədir. Yeni tarixi inkişaf mərhələsinə qədəm qoyan Azərbaycan Respublikasının bütün vətəndaşları qarşısında dövlət müstəqilliyinin möhkəmləndirilməsi, demokratik, hüquqi, dünyəvi dövlətin formalaşdırılması, respublikanın ərazi bütövlüyünün bərpası, milli maraqlarımıza uyğun olaraq Dağlıq Qarabağ probleminin həlli, ölkə əhalisinin dinc və firavan həyat şəraitində yaşamasını təmin etmək kimi mühüm tarixi vəzifələr durur.

Yeni Azərbaycan Partiyası bu vəzifələrin həyata keçirilməsini özünün siyasi strategiyasının əsas məqsədi hesab edir. Azərbaycan Respublikasının dövlət müstəqilliyi keçmiş Sovet İttifaqında və bütün dünyada gedən tarixi proseslərin məntiqi nəticəsi olub Azərbaycan xalqının milli sərvətidir. Dövlət müstəqilliyinin qorunması və möhkəmləndirilməsi, Azərbaycanda demokratik hüquqi dövlətin və vətəndaş cəmiyyətinin formalaşdırılması vəzifələri ardıcıl və məqsədyönlü siyasətin həyata keçirilməsini və bu məqsədlə ölkənin bütün ictimai-siyasi qüvvələrindən, intellektual və sosial-iqtisadi potensialından səmərəli şəkildə istifadə olunmasını tələb edir.

YAP-ın təsis olunduğu 1992-ci ildən keçən dövr ərzində həm Azərbaycan dövləti, həm də partiya öz inkişafında mühüm irəliləyişlərə nail olmuşdur. Azərbaycan keçmiş SSRİ-nin yarımmüstəqil bir respublikasından dünya birliyinin bərabərhüquqlu üzvünə, müstəqil, demokratik dövlətə çevrilmişdir. Ölkədaxili proseslər nizamlanmış, daxili çəkişmələrə, hakimiyyətsizliyə, anarxiyaya, etnik və milli münaqişələrə, hakimiyyət uğrunda silahlı mübarizəyə və vətəndaş qarşıdurmasına son qoyulmuş, sağlam əsaslar üzərində ictimai-siyasi sabitlik yaradılmışdır. Azərbaycanda demokratik, hüquqi, dünyəvi dövlət və vətəndaş cəmiyyətinin formalaşdırılması, əsas insan və vətəndaş hüquqları və azadlıqlarının qorunması sahəsində mühüm addımlar atılmışdır.

Demokratik prinsiplərə və dünyanın sivil dövlətlərinin təcrübələrinə söykənərək çoxpartiyalı sistem əsasında ilk dəfə olaraq parlament seçkiləri keçirilmiş və referendum yolu ilə müstəqil dövlətimizin ilk Konstitusiyası qəbul edilmişdir. Cəmiyyətin siyasi, iqtisadi və mədəni sahələrinin mütərəqqi inkişafına nail olmaq məqsədilə çoxşaxəli demokratik islahatlar aparılmışdır. Böyük tarixi əhəmiyyəti olan və gələcəyə istiqamətlənmiş bu nailiyyətlər Yeni Azərbaycan Partiyasının sədri, Respublika Preizdenti Heydər Əliyevin rəhbərliyi və partiyanın yaxından iştirakı ilə əldə edilmişdir.

Bu müddət ərzində beynəlxalq aləmdə mürəkkəb ictimai-siyasi proseslər müşahidə olunmuş və dramatik hadisələr baş vermişdir. Azərbaysanın dövlət müstəqillyini, milli təhlükəsizliyini qorumaq, pozulmuş ərazi bütövlüyünü bərpa etmək üçün siyasi hakimiyyət tərəfindən çoxtərəfli, ardıcıl və səmərəli xarici siyasət kursu həyata keçirilmişdir.

Keçən dövr ərzində dövlətin və cəmiyyətin müxtəlif sahələrində baş vermiş dəyişikliklərin və bu sahədə qazanılmış təcrübənin dərindən təhlili nəticəsində müəyyənləşdirilən daxili və xarici siyasətin prioritetləri və partiya fəaliyyətinin əsas istiqamətləri öz əksini bu Proqramda tapmışdır.

 

 

I. PARTİYANIN ƏSAS İDEOLOJİ PRİNSİPLƏRİ

 

Yeni Azərbaycan Partiyası qarşısına qoyduğu vəzifələrin həllinə nail olmaq məqsədi ilə öz fəaliyyətində aşağıdakı ideoloji prinsiplərə əsaslanır:

 

MÜSTƏQİLLİK DÖVLƏTÇİLİK PRİNSİPİ: Yaşadığımız tarixi dövrün reallıqları müstəqil dövlət quruculuğu prosesində xalqın iradəsini əsas imperativ kimi qəbul etməyi, intellekt azadlığına, peşəkarlığa, səriştəliyə əsaslanıb əhalinin bütün səylərini birləşdirməklə sosial yönümlü iqtisadiyyata arxalanan demokratik, hüquqi, dünyəvi dövlət qurmağı tələb edir. Yalnız güclü, qüdrətli müstəqil dövlət sayəsində xalqımızın tarixi arzularını reallaşdıra və onun taleyüklü məsələlərini həll edə bilərik. Odur ki, müstəqil, güclü və qüdrətli dövlətçilik Yeni Azərbaycan Partiyasının birinci əsas prinsipidir.

 

QANUNÇULUQ PRİNSİPİ: Hüquqi dövlət və vətəndaş cəmiyyəti hakimiyyətin qanunverici, icraedici, məhkəmə qollarına bölünməsini və onlar arasında bir-birini tamamlayan qarşılıqlı münasibətlərin yaradılmasını tələb edir. Sivil, demokratik dövlətin fundamental əsaslarından birini təşkil edən bu əsas prinsip ictimai praktikada reallaşdırılmadan qanunların aliliyi, idarəetmədə peşəkarlığın üstünlyü və dövlət idarəçiliyinin mükəmməlliyi təmin edilə bilməz. Nəticədə ictimai həyatda prinsipsizlik, sosial ədalətin pozulması, ayrı-ayrı qrupların mənafelərinin milli maraqları üstələməsi baş verər ki, bu da cəmiyyətdə nizamsızlığa və xaosa qeyri-sivil idarəetmə formalarına gətirib çıxarır.

Yaxşı hökumət o hökumətdir ki, o nəinki insanları xoşbəxt etmək istyir, həm də buna hansı yolla nail olmağı bilir və bunu həyata keçirməyə qadirdir. Buna görə də dövlətdə Prezidentdən tutmuş adi vətəndaşa qədər hamı qanun qarşısında bərabər hüquqlara malik olmaqla ümummilli mənafeləri rəhbər tutmalı, siyasi, iqtisadi, hüquqi və ictimai normalara tabe olmalı, onlara riayət etməlidir.

Sivil cəmiyyətlərdə demokratik idarəetmə münasibətlərinin mövcudluğu vətəndaşların iqtisadi, siyasi, mədəni hüquqlarının müdafiəsində böyük rol oynayır. Dünya praktikası sübut edir ki, hüquqi dövlət və vətəndaş cəmiyyətində qanunun aliliyi qorunur və ictimai həyatda hüquqi normalara hörmət etməklə, vətəndaş birliyi yaranır. Məhz bu baxımdan bizim uğrunda mübarizə apardığımız əsas amallardan biri cəmiyyətdə qanunun aliliyini qorumaq, yalnız qanunlar çərçivəsində insanların və hakimiyyət orqanlarının fəaliyyətini tənzimləməkdir. Buna görə də partiyanın ikinci əsas prinsipi qanunçuluqdur.

 

AZƏRBAYCANÇILIQ, VƏTƏNÇİLİK PRİNSİPİ: Yeni Azərbaycan Partiyası dilindən, dinindən, etnik və sosial mənşəyindən asılı olmayaraq, Azərbaycan dövlətinə və onun qanunlarına tabe olan, ölkəmizdə və onun hüdudlarından kənarda yaşayan bütün Azərbaycan vətəndaşlarını Azərbaycan xalqı, Azərbaycanı isə onların ümumi, bölünməz Vətəni, doğma yurdu hesab edir.

Partiyamız Azərbaycan xalqının milli-mənəvi dəyərlərinin, adət-ənənələrinin, milli əxlaqi mentalitetinin, dilinin, dininin qorunmasını hamı üçün ümumi Vətən hesab olunan və xalqımızın dövlətçilik hissələrini, dövlət rəmzini yaşadan vahid Azərbaycan dövləti ilə bağlayır.

Azərbaycan dövləti bizim milli varlığımızın, birliyimizin, dinc və firəvan həyatımızın təmin edilməsinin, hər kəsin hüquq və azadlıqlarının qorunmasının yeganə, etibarlı vasitəsidir. Odur ki, partiyanın üçüncü əsas prinsipi özündə milli, mənəvi və ümumbəşəri dəyərləri əks etdirən Azərbaycançılıq və Vətənçilikdir.

 

VARİSLİK, YARADICI TƏKAMÜL PRİNSİPİ: Tarix bizə güclü, demokratik, müstəqil dövlət qurmaq, xalqımıza firavan, dinc həyat bəxş etmək, planetimizin sivil, birgə yaşayış sisteminə qatılmaq üçün geniş imkan yaratmışdır. Bundan istifadə etməmək gələcək nəsillər qarşısında bağışlanılmaz səhv olardı.

Yeni cəmiyyət quruculuğunda tarixin ibrət dərslərindən nəticə çıxarıb keçmişin obyektiv, yaradıcı-konstruktiv istiqamətdə tənqid və təhlil olunması zəruridir. Bu məsələdə nihilizmə yuvarlanaraq keçmişə nifrət hissindən çıxış etmək cəhdləri yolverilməzdir. Biz sağlam düşüncənin qüdrətinə, cəmiyyətin inkişaf qanunauyğunluqlarını nəzərə alaraq islahatların təkamül yolu ilə aparılmasının düzgün yol olduğuna inanırıq və «inqilabi dağıntılar» vasitəsilə həyata keçirilən hər bir dəyişikliyi rədd edirik.

Bununla əlaqədar partiyanın dördüncü əsas prinsipi özündə milli-mənəvi dəyərlərin ümumbəşəri dəyərlərlə zənginləşməsini və onların yaradıcı təkamül yolu ilə inkişafını ehtiva edən varislikdir. Dövlətçiliyin varislik və yaradıcı təkamül prinsipinə əsaslanması həm cəmiyyətin, həm də ictimai şüurun inkişaf qanunauyğunluqlarından irəli gəlib tərəqqinin qüdrətli vasitəsinə çevrilir.

 

KONSTRUKTİV ƏMƏKDAŞLIQ, VƏTƏNDAŞ HƏMRƏYLİYİ PRİNSİPİ: Cəmiyyətimizin yeniləşməsi naminə Azərbaycan vətəndaşlarının qarşısında duran ali məqsədlərdən birini sağlam qüvvələr arasında vətəndaş həmrəyliyinə və konsensusa nail olmaq, dövlətçiliyin möhkəmləndirilməsi naminə istənilən qarşıdurmanı rədd edərək şəxsi, qrup maraqlarını aradan qaldırmaq təşkil edir.

Buna görə də partiyaınn beşinci əsas prinsipi vətəndaş həmrəyliyinə nail olmaq üçün Azərbaycanda fəaliyyət göstərən mütərəqqi və sağlam mövqeyə malik olan ictimai təşkilatlarla və partiyalarla fəal və konstruktiv əməkdaşlıq etməkdən, milli maraqlarımızın qorunması naminə bütün səviyyələrdə ümumi mənafeləri uyğunlaşdırmaqdan, başqa əqidədə olanlarla vicdanlı və açıq dialoqa hazır olmaqdan ibarətdir.

 

SOSİAL ƏDALƏT PRİNSİPİ: İnsanlar eyni ağlıa, zəkaya, fiziki və mənəvi keyfiyyətlərə malik olmadığı kimi, cəmiyyətdə və həyatda da eyni mövqeyə və imkana malik deyildirlər. Hüquqi dövlətdə də hər bir insan özünün fərdi keyfiyyətlərindən asılı olaraq hamı üçün yaradılan bərabər şəraitdə bərabər şəraitdən, qanun və imkanlar qarşısındakı bərabərlikdən məharətlə istifadə edib maddi və mənəvi tələbatlarını eyni dərəcədə ödəyə bilmir. Lakin sosial yönümlü iqtisadiyyata malik olan dövlətlərdə dövlət vergi, sosial və məqsədli yardım mexanizmlərindən istifadə edərək, cəmiyyətin ən imkanlı təbəqələrinin imkansızlara yardımını və onların yaşayışı üçün minimum həyat şəraitinin təmin olunmasını təşkil edir. Belə cəmiyyətlərdə sosial sabitliyə nail olmaq, humanizm və ədalət prinsiplərini qorumaq dövlətin siyasətinin əsas istiqamətlərindəndir.

Yeni Azərbaycan Partiyasının məqsədlərindən binini təşkil edən sosial dövlət yaratmaq ideyası sosial ədaləti partiyanın altıncı əsas prinsipinə çevirir.

 

 

II. YAXIN DÖVR ÜÇÜN PARTİYA FƏALİYYƏTİNİN ƏSAS İSTİQAMƏTLƏRİ

 

Yeni Azərbaycan Partiyası bəyan etdiyi prinsipləri rəhbər tutaraq qarşısında duran ali məqsədlərə nail olmaq üçün yaxın müddətdə öz fəaliyyətini aşağıdakı əsas istiqamətlər üzrə müəyyənləşdirir:

 

1. Azərbaycanın dövlət müstəqilliyinin, milli təhlükəsizliyinin və ərazi bütövlüyünün qorunması, ölkəmizin beynəlxalq aləmdə layiqli yer tutması sahəsində YAP-ın əsas fəaliyyət istiqamətləri:

 

Azərbaycanın dövlət müstəqilliyini və ərazi bütövlüyünü qorumaq, beynəlxalq aləmdə onun layiqli yer tutmasına çalışmaq, bütün dünyada sülh, tərəqqi və xoşməramlı əməkdaşlıq uğrunda mübarizə aparmaq YAP-ın fəaliyyətinin əsas istiqamətlərindən birini təşkil edir.

 

a) Milli Təhlükəsizlik və milli maraqların qorunması: Azərbaycan xalqının və dövlətinin milli maraqları baxımından əlavə edilən əsas sərvət onun müstəqil dövlətçiliyidir. Milli maraqlarımızın əsasını təşkil edən bu sərvətin- müstəqilliyimizin qorunması və möhkəmləndirilməsi istiqamətində görüləcək işlər qarşıdakı mərhələdə partiyanın fəaliyyətinin əsasında dayanacaq. Azərbaycanın milli təhlükəsizliyinin təmin edilməsinin mühüm tərkib hissəsini dünya birliyində bərabərhüquqlu əməkdaşlığın möhkəmləndirilməsini nəzərdə tutan xarici siyasətin aparılması təşkil edir. Xarici siyasətdə əsas prioritet milli maraqlarımızın təmin olunmasına və ölkəmizin dünyanın aparıcı dövlətləri ilə qarşılıqlı ələqələrinin inkişaf etdirilməsinə verilir.

Müstəqil Azərbaycan dövlətinin milli mənafelərinin müdafiəsi və onun təhlükəsizliyinin təmin edilməsi ölkənin siyasi, hərbi, iqtisadi, mədəni və sosial maraqlarının qorunmasını, dünya birliyinin siyasi, iqtisadi strukturlarında bərabərhüquqlu iştirakını nəzərdə tutur.

Azərbaycanın dövlət müstəqilliyi, malik olduğu təbii sərvətləri, geopolitik üstünlükləri xalqımızın milli sərvətidir və hər bir Azərbaycan vəğəndaşı kimi YAP üzvləri də Azərbaycan Respublikasının dövlət müstəqilliyini və ərazi bütövlüyünü qorumağı özünün birinci dərəcəli vəzifəsi hesab edir.

Partiya müstəqil dövlətimizin təhlükəsizliyi məsələlərində Avropa təhlükəsizlik qurumları ilə əməkdaşlığa və Avropa təhlükəsizlik sisteminə inteqrasiyaya böyük əhəmiyyət verir.

 

b) Dağlıq Qarabağ üzərində Konstitusiya səlahiyyətlərinin bərpa edilməsi: XX əsrin sonunda yenidən dövlət müstəqilliyiy qazanmış Azərbaycan Respublikası müəyyən xarici dövlətlərin himayə etdiyi qonşu Ermənistan tərəfindən hərbi təcavüzə məruz qalmış, ərazisinin 20%-dən çoxu işğal olunmuş və bir milyon əhalisi məcburi köçkün və qaçqın vəziyyətinə salınmışdır.

Ermənistan-Azərbaycan münaqişəsinin və Dağlıq Qarabağ probleminin sülh yolu ilə tənzimlənməsi, işğal olunmuş ərazilərin azad edilməsi, dövlətin ərazi bütövlüyünün bərpası, Ermənistan tərəfindən törədilən hərbi təcavüzün ağır nəticələrinin aradan qaldırılması, qaçqınların və məcburi köçkünlərin öz doğma torpaqlarına qaytarılması Yeni Azərbaycan Partiyasının fəaliyyətinin əsas istiqamətlərindəndir.

Münaqişənin sülh yolu ilə tənzimlənməsi və dövlətin ərazi bütövlüyünün bərpası ilə bağlı YAP özünün çoxşaxəli fəaliyyətini bundan sonra da davam etdirəcək.

Milli separatizmin, yerliçiliyin və milli məhdudluğun hər cür təzahürlərinə qarşı ardıcıl mübarizə aparmaq, çoxmillətli dövləti hər vasitə ilə möhkəmləndirib inkişaf etdirmək partiyanın əsas vəzifələrindən biridir.

 

c) Ordunun gücləndirilməsi, ölkənin müdafiə potensialının inkişafı: Partiya hesab edir ki, Azərbaycan Respublikasının müdafiə qüdrəti xalqın dinc quruculuq əməyi üçün etibarlı təminat yaradan ordunun yüksək hazırlıq səviyyəsində saxlanılması ilə bağlıdır. Silahlı Qüvvələrin döyüş hazırlığının hər vasitə ilə artırılması, ordu və donanma heyətinin dövlət müstəqilliyini və ərazi bütövlüyünü müdafiə etməyə hazırlıq ruhunda tərbiyə edilməsi, bütün Azərbaycan vətəndaşlarının sayıqlığının yüksəldilməsi bundan sonra da partiyanın və dövlətin ən mühüm vəzifələrindən biri olaraq qalmalıdır.

Ordunun struktur quruluşunun təkmilləşdirilməsi, dünya təcrübəsindən istifadə olunmaqla, onun daha çevik idarə edilməsi və silahlı qüvvələrin texniki təchizatının modernləşdirlməsi mütəmadi olaraq həyata keçirilməlidir.

Ordu işinə sədaqətli, hər cür fiziki, mənəvi hazırlığa malik olan əsgər və hərbi qulluqçuların yetişdirilməsi, vətənpərvərlik ruhunda tərbiyə olunması, orduda mənəvi mühitin sağlamlaşıdırlması ümumxalq işi səviyyəsinə qaldırılmalıdır.

 

d) Xarici siyasət və beynəlxalq əlaqələr: Müasir dünya öz ziddiyyətləri, mürəkkəbliyi, beynəlxalq əlaqələrin dinamikliyi ilə səciyyələnir. Dövlətlər arasında ortaq mənafeləri əks etdirən çoxtərəfli iqtisadi, syiasi, elm-texniki və strateji əlaqələr yaranır. Ölkələrin və xalqların qarşılıqlı bağlılılığ getdikcə artır. Bütün bunlar həm xarici, həm də daxili siyasət sahəsində dövlətin qarşısında yeni-yeni tələblər qoyur.

Yeni Azərbaycan Partiyası xarici siyasət sahəsində beynəlxalq aləmdə sülh, sosial tərəqqi və xoşməramlı əməkdaşlıq uğrunda mübarizə aparan mütərəqqi qüvvələrlə sıx əlaqələr qurulmasını, bütün dövlətlərlə bərabərhüquqlu, qarşılıqlı münasibətlər yaradılmasını, Azərbaycan xalqının möhkəm sülh və əmin-amanlıq şəraitində yaşamaq, dinc quruculuqla məşğul olmaq imkanının təmin edilməsini zəruri hesab edir.

Partiya dünya miqyasında sülh, sosial tərəqqi və azadlıq, müstəqillik, xoşməramlı əməkdaşlıq istəyən qüvvələrin birgə səylərini bəşəriyyətin xoş gələcəyinin rəhni hesab edir.

SSRİ-nin dağılması nəticəsində yaranmış coğrafi-ərazi-siyasi reallıqlara hörmət edilməsi Qafqaz regionunda, eləcə də başqa regionlarda sabitlik üçün zəruri şərtdir. YAP bu reallıqları hər cür etnik, seapartçı bəhanələrlə təftiş edib dəyişdirmək cəhdlərinin qəti əleyhinədir. Partiya iqstiadi və siyasi maraqları müxtəlif olan dövlətlər arasındakı münaqişələrin dinc yolla aradan qaldırılmasını vacib hesab edir.

YAP qarşıdakı mərəhələdə müstəqil dövlətimizin, xalqımızın milli mənafelərinin və strateji maraqlarının, milli təhlükəsizliyinin qorunması, ərazi büövlüyünün təmin edilməsi üçün xarici siyasətin əsas istiqamətlərindən biri kimi ölkəmizin Avropa və Avroatlantik siyasi, iqtisadi və təhlükəsizlik məkanına inteqrasiyasına üstünlük verir. Partiya BMT, ATƏT, NATO, Avropa Şurası, Avropa Birliyi, MDB, İslam Konfransı təşkilatı, Türkdilli dövlətlər birliyi və bu kimi digər nüfuzlu beynəlxalq, regional təşkilatlarla fəal əməkdaşlığı genişləndirməyi, bu qurumlarda hər bir dövlətin inkişafına, təhlükəsizliyinə və tərəqqisinə xidmət edəcək yeni-yeni imkanların yaranması məqsədi ilə geniş fəaliyyət göstərməyi zəruri hesab edir.

Partiya eyni zamanda Azərbaycanın bütün qonşu və region dövlətləri, planetimizin bütün ölkələri və xalqları ilə bərabərhüquqlu, qarşılıqlı, faydalı əlaqələrin qurulmasını və qabaqcıl ölkələrin demokratik cəmiyyət quruculuğu, iqtisadi inkişaf, sosial siyasət sahəsində qazandığı təcrübələrdən bəhrələnməsini və onların ölkəmizdə səmərəli şəkildə tətbiq edilməsini daim diqqət mərkəzində saxlayacaqdır.

Partiya xarici siyasətdə dövlətlərin bir-birinin daxili işlərinə qarışmamağı və hər bir xalqın milli mənafelərinə qarşılıqlı hörmət etməyi, beynəlxalq hüquq və prinsiplər əsasında dövlələr arasında mümkün qədər daha çox qarşılıqlı etimad yaratmağı, ortaq mənafeləri qorumağı nəzərdə tutan dövlətlərarası münasibətlərin inkişafını zəruri hesab edir.

 

2. Partiyanın daxili siyasət strategiyası.

 

a) Cəmiyyətin siyasi sisteminin inkişaf etdirilməsi: Müasir mərhələdə YAP-ın daxili siyasət strategiyasının əsasında Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasının təsbit etdiyi bütün hüquq və azadlıqların, hüquqi normaların qorunması, cəmiyyətin sosial-siyasi sisteminin dinamik inkişafının təmin edilməsi, müstəqil dövlətçilik ideyalarının, qanunçuluğun, siyasi plüralizm və demokratik dəyərlərin hərtərəfli müdafiəsi, dövlətin və ictimai həyatın idarə olunmasının səmərəli mexanizminin, demokratik siyasi mədəniyyətin formalaşdırılması dayanır.

Azərbaycan cəmiyyətinin siyasi sisteminin əsasını siyasi hakmiyyətin üç müstəqil qolunun qarşılıqlı əlaqəsi əsasında fəaliyyət göstərən dövlət hakimiyyəti təşkil edir. Hər üç hakimiyyət qanadının imkanlarından istifadə edərək müstəqil, demokratik, güclü Azərbaycan dövlətini inkişaf etdirib möhkəmləndirmək, qanunçuluğu dönməz həyat normasına çevirmək, dövlətin yaradıcı, qurucu rolunu get-gedə daha dolğun şəkildə aşkara çıxarmaq və təmin etmək partiyanın siyasətində ümdə məsələlərdəndir.

Partiya siyasi hakimiyyətin əsas qanadından biri olan Milli Məclisin fəaliyyətinin güclənməsinə, bütün xalqın və ayrı-ayrı siyasi partiyaların ən layiqli və nüfuzlu nümayəndələrinin bu orqana seçilməsinə, qanunverici hakimiyyətin nüfuzunu, işinin səmərəliliyinin artırılmasına və qanunvericilik işinin ardıcıl surətdə təkmilləşdirilməsinə böyük önəm verir.

Partiya Milli Məclisin fəaliyyətində bütün məsələlərin azad, işgüzar şəraitdə müzakirəsinə, qanunların qəbul edilməsi mexanizminin daha da təkmilləşdirilməsinə çalışır. Partiya icra hakimiyyəti funksiyasını həyata keçirən prezident idarəetmə formasının daha da gücləndirilməsinə, icra hakimiyyəti sisteminin və onun idarəedilməsinin getdikcə təkmilləşməsinə, xalqın maddi və mənəvi ehtiyaclarının daha dolğun şəkildə təmin edilməsi tələblərinə xüsusi əhəmiyyət verir.

Partiya dövlətin və ictimai həyatın hüquqi əsaslarının möhkəmləndirilməsinə, qanunlara və hüquqi normalara dönmədən əməl edilməsinə nəzarəti həyata keçirən, məhkəmə hakimiyyətinin işinin dünya təcrübəsi əsasında daha təkmil, sivil şəkildə qurulmasına və bu sahədə mövcud olan problemlərin tezliklə aradan qaldırılmasına ciddi səy göstərir.

Partiya hüquqi, demokratik dövlət quruculuğu sahəsində xalqın iradəsinin nəzərə alınması mexanizminin hazırlanmasına və tətbiq edilməsinə funksiyaların və səlahiyyətlərin müasir idarəetməyə xas olan tərzdə müəyyənlşdirilməsinə, siyasi və hüquqi məsuliyyətin artırılmasına, kadrların seçilib-yerləşdirmə mexanizminin təkmilləşdirməsinə çalışır.

Partiya ölkənin idarə olunmasında demokratik prinsiplərin tətbiqinə, siyasi plüralizmə, xalqın iradəsi əsasında formalaşan demokratik siyasi sistemin dönmədən inkişafına, vətəndaş cəmiyyəti təsisatlarının, ictimai qurumların və təşkilatların formalaşdırılması və fəal şəkildə dövlət quruculuğu işinə cəlb edilməsinə çalışır.

Partiya yerli özünüidarəetmənin qanunvericilik bazasının təkmilləşdirilməsi və bələdiyyələrin demokratik prinsiplər vasitəsilə formalaşdırılaması prosesində təsirli tədbirlərin görülməsini zəruri hesab edir.

Əsas insan və vətəndaş hüquqları və azadlıqlarının qorunmasının mövcud normativ hüquqi aktlara, beynəlxalq standartlara, Azərbaycan Respublikasının qoşulduğu beynəlxalq konvensiya və sazişlərə tam uyğunluğunun təmin edilməsi partiyaınn daim diqqət mərkəzində olacaqdır.

Yeni Azərbaycan Partiyasın azad cəmiyyət, azad insan və azad düşüncə prinsipini rəhbər tutan vətəndaş cəmiyyətinin formalaşdırılmasını daxili siyasətin əsas istiqamətlərindən biri kimi qəbul edir.

Partiya insanlardan fəal vətəndaş mövqeyi tutmağı, müstəqil və sərbəst düşünməyi, milli mənəvi dəyərlərin, adət-ənənələrin qorunması və ümümbəşəri dəyərlərlə daha da zənginləşdirilməsi məqsədi ilə yaradılan ictimai təşkilatların, hərəkatların və birliklərin işində yaxından iştirak etməyi vacib hesab edir.

Partiya insanlarda demokratik düşüncə tərzi formalaşdırmaqla hüquqi dövlətlə vətəndaş cəmiyyəti arasında qarşılıqlı əlaqələrin gücləndirilməsinə və irnkişafına çalışır.

Yeni Azərbaycan Partiyası əsas mövqelər üzrə razılıq əldə olunan bütün ictimai təşkilatlarla və partiyalarla fəal əməkdaşlıq etməyi özünün əsas prinsiplərindən biri hesab edir. Partiyanın bu yönümdə əsas şüarı - müxalifət naminə müxalifət olmamaqdır və hansı sahədə fəaliyyət göstərməsindən asılı olmayaraq, xalqa, dövlətə xidmət göstərməkdir.

Partiya seçkilərdə bütün siyasi partiyalara, mülki vətəndaşlara eyni hüquqi şərait yaradılmasını ayrıseçkiliyin hər hansı bir formasının yolverilməz olduğunu bəyan edərək seçki qanunvericiliyinin və praktikasının daim təkmilləşdirilməsini əsas vəzifələrdən biri hesab edir.

Dünyəvi dövlət quruculuğu yolunu seçmiş Azərbaycanda müxtəlif dinlərin azad yaşaması, dini etiqad azadlığı, dinin dövlətdən ayrı olması ilə bərabər, Azərbaycanın milli-mənəvi dəyərlərinin, dilinin, dininin, adət-ənənələrinin, mədəni varlığının kənar və yad təsirlərdən qorunması daim partiyanın diqqət mərkəzindədir.

 

b) İqtisadi siyasət: İqtisadiyyat hər bir dövlətin mövcudluğunun əsası kimi onun fəaliyyətinin başlıca sahəsi hesab olunur. Güclü iqtisadiyyat vətəndaşların maddi, mənəvi sosial cəhətdən zəngin vəs firəvan həyat şəraitində yaşamasını təmin edir.

Partiya hesab edir ki, Azərbaycan zəngin intellektual potensiala, əsaslı istehsal fondlarına və böyük işçi qüvvəsinə malikdir. Bütün bunlardan Azərbaycanın müsitəqilliyini möhkəmləndirmək və əhalinin həyat səviyyəsini yaxşılaşdırmaq üçün səmərəli istifadə olunmalıdır.

Partiya son illərdə ardıcıl və səmərəli şəkildə iqtisadi və aqrar islahatların bundan sonra da davam etdirilməsi yolu ilə cəmiyyətdə dəyanətli sabitliyi və firavan həyatı təmin edə biləcək sosial yönümlü bazar iqtisadiyyatının və aqrar iqtisadi münasibətlərin dönmədən inkişaf etdirilməsini, bazar infrastrukturunun formalaşdırılmasını, Azərbaycanın dünya iqtisadi məkanına inteqrasiyasını özünün ən mühüm vəzifəsi hesab edir.

Dünya ölkələrində mövcud olan elmi-texniki tərəqqidən, qabaqcıl texnologiyalardan geniş istifadə etmək, məhsuldar qüvvələri, təsərrüfat mexanizlərini, idarəetmə sistemini yeni şəraitə uyğunlaşdıraraq, səmərəli iqtisadiyyata, inkişaf etmiş, yetkin istehsal münasibətlərinə malik iqtisadiyyata keçmək bizim strateji xəttimizdir.

Azərbaycanda struktur və investisiya siyasətinin çevik və operativ idarəçiliyini təşkil etmək, onu elmi proqnozlar və iqtisadi proqramlaşdırma üzərində qurmaq yaxın dövr üçün ən vacib məsələlərdən biri kimi gündəlikdə durur.

Xarici investisiyaların ölkə iqtisadiyyatına cəlb olunması və daxili imkanların səfərbər edilməsi iqtisadi inkişafda mühüm vasitə olaraq qalmalıdır. Keçən beş ildə bağlanmış neft müqavilələri üzrə enerji sektoruna 30 il müddətinə 60 milyard ABŞ dolları həcmində investisiya qoyulmasını partiya bu sahədə gələcək iqtisadi tərəqqinin əsası kimi dəyərləndirir.

Partiya həmçinin, azad rəqabət və mülkiyyət çoxnövlüyünün sərbəst fəaliyyətinin təmin edilməsini, sahibkarlığın stimullaşdırılmasını, iqtisadiyyatın dövlətsizləşdirilməsi yolu ilə dövlətin bilavasitə iqtisadi fəaliyyət funkiyasının getdikcə azaldılmasını dəstəklyir.

Partiya iqtisadi fəaliyyət sahəsində ölkənin ayrı-ayrı bölgələrinin dinamik inkişafının təmin edilməsi məqsədilə xüsusi və məqsədyönlü regional siyasətin həyata keçirilməsinə ciddi əhəmiyyət verir.

Partiya ölkənin tranzit potensialının genişləndirilməsini, «TRASEKA» proqramı, tarixi «İpək yolu» və s. kimi nəqliyyat kommunikasiya xətlərinin istifadəyə veriləcəyini Azərbaycanın iqtisadi inkişafında böyük rol oynayacaq amil kimi yüksək qiymətləndirir.

Partiyanın həyata keçirmək istədiyi iqtisadi islahatlar prossesində dövlət mülkiyyətinin özəlləşdirilməsi mühüm yer tutur.

Partiya özəlləşdirmə, büdcə-vergi və gömrük siyasəti ilə ölkənin büdcə-vergi müxanizminin daha təkmilləşdirilməsini, pul-kredit siyasətinin müasir tələblərə uyğunlaşdırılmasını, valyuta rejiminin daha da liberallaşdırılmasını, ölkənin ixracat potensialının artırılmasını, xarici ticarətin daha sərbəstləşdirilməsini, bankların sağlamlaşdırılmasını və yenidən qurulmasınını iqtisadi siyasət strategiyasının əsasında dayanan mühüm məsələlər hesab edir.

 

c) Sosial siyasət: Partiya ölkənin isqtisadi inkişafını sürətləndirmək və sosial islhatalar yolu ilə vətəndaşlara layiqli həyat şəraiti yaratmaq, xalqın əmək və ictimai fəallığını artırmaq, ictimai-siyasi sabitliyi qoruyub saxlamaq, insanlara sağlam həyat tərzi aşılamaq üçün fəal və məqsədyönlü şəkildə sosial siyasət aparmağa üstünlük verir.

Keçid dövründə sosial siyasət sayəsində vətəndaşların sosial-iqtisadi fəallığıın inkişaf etdirməklə yanaşı, əhalinin aztəminatlı təbəqələrinin dövlət tərəfindən fəal sosial müdafiəsi sistemi yaradılmalıdır. Bu məqsədlə sosial yönümlü müəssisələr üçün əlverişli şərait yaratmağa, sahibkarlıq strukturlarını həmin sahələrin birbaşa maliyyələşdirməsinə, sahibkarların sosial sahəyə qoyduğu vəsaitdən alınan vergiləri azaltmaqla tənzimlənməyə çalışılmalıdır.

YAP-ın sosial siyasət sahəsində strateji inkişaf proqramının qarşısında insana qayğı, onun maddi və mənəvi tələbatlarının ödənilməsi üçün zəruri şəraitin yaradılması, sosial ədalət prinsipinin daim qorunması və müxtəlif sosial qruplar arasında kəskin təbəqələşmənin yumşaldılması durur.

Partiya belə hesab edir ki, hər bir insanın yaxşı yaşamağa haqqı vardır. Zəngin təbii ehtiyatlara malik Azərbaycan vətəndaşları üçün layiqli həyat səviyyəsinin təmin edilməsi ümdə vəzifə olmalıdır.

Partiya əmək haqqı və pensiya təminatı sistemində islahatların aparılmasını, əmək haqqının, pensiyaların, sosial ödənclərin artırılmasını, yeni iş yerlərinin açılmasını özünün başlıca vəzifələrdən biri hesab edir. YAP ana və uşaqların, işsiz qadınların, qoca, ahıl və əlillərin, ailə başçısını itirmiş tək imkansız ailələrin sosial müdafiəsini gücləndirməyi, belə vətəndaşlara layiqli təqaüd və müavinətlərin verilməsini və onlara qayğı göstərməyi xüsusi diqqət mərkəzində saxlayır.

Aztəminatlı əhali qruplarının gəlirlərinin və əmək haqqının mərhələ-mərhələ yaşayış minimumuna yaxınlaşdırılması, hər bir ailənin ayrıca yaşayış sahəsinə - mənzilə və ya fərdi evə malik olması, mənzil tikintisinin müxtəlif formalarla inkişafına qayğı göstərilməsi gənc aillərərə mənzil almaq və ya ev tikdirmək üçün uzunmüddətli güzəştli kreditlərin verilməsi keçid dövründə diqqət mərkəzində dayanmalıdır.

 

d) Sosial-mədəni və mənəvi inkişaf sahəsində partiya fəaliyyətinin əsas istiqamətləri: Yeni Azərbaycan Partiyası özününün mənəvi inkişaf sahəsindəki başlıca vəzifəsini milli dövlətçilik təfəkkürünə, zəngin, mənəvi, elmi-intellektual potensiala malik olan, zəhmətsevər, humanist, vətənpərvər və ictima cəhətdən fəal Azərbaycan vətəndaşı tərbiyə etməkdə görür.

Partiya bu vəzifələri həyata keçirmək üçün sosial mədəni həyatın əsas sahələrini elmin, təhsilin və mədəniyyətin inkşafını, gənc nəslin tərbiyəsini ümumxalq və ümumdövlət işi səviyyəsinə qaldırmağı və bu istiqamətdə səmərəli dövlət siyasətinin həyata keçirilməsini zəruri hesab edir.

Yeni sosial-iqtisadi və siyasi münasibətlərin formalaşması prosesində elmin, təhsilin, mədəniyyətin, idmanın, səhiyyənin inkişafı dövlət büdcəsindən maliyyələşmə tələb edir.

Azərbaycanın elmi, tarixi-mədəni irsi və onun mənəvi potensialı dünya mədəniyyəti xəzinəsinə layiqli töhfələr vermişdir. Mədəniyyətin, elmin və təhsilin, bədən tərbiyəsi və idmanın müvafiq inkişaf səviyyəsi müstəqil Azərbaycanın dünya sivilizasiyasında bərabərhüquqlu iştirakı üçün güclü amil ola bilər. Bununla əlaqədar partiya təhsilin, elmin, mədəniyyətin, idmanın və səhiyyənin inkişafı məsələsində də özəl sahələrin inkişafının stimullaşdırılmasına, dünyada bu sahədə qazanılmış təcrübələrdən istifadə edilməsi ilə yanaşı, dövlət maliyyələşdirmə sistemini qoruyub saxlamağa, onun tətbiqini və səmərəliliyini daha da təkmilləşdirməyə üstünlük verir.

Optimal idarəetməyə əsaslanaraq bu sahələrin müasir inkişaf səviyyəsinə nail olmaq, onların sosial rolunun və nüfuzunun güclənməsinə, mülkiyyətin qorunmasına, dünyada baş verən elmi-texniki tərəqqinin ən qabaqcıl nailiyyətlərinin mənimsənilməsinə və tətbiqinə çalışmaq zəruridir.

Azərbaycanın təhsil sistemini mülkiyyət formasından asılı olmayaraq, milli maraqlarımıza və milli ənənəlrimizə uyğun gəlməli, ümumbəşəri dəyərlərə, demokratik və dünyəvi prinsiplərə söykənməlidir.

Partiya milli inkişafı təmin edən başlıca amillər sistemində mədəniyyətin oynadığı rolu yüksək qiymətləndirərək ardıcıl və açıq mədəni siyasətin həyata keçirilməsinə xüsusi diqqət verir. Mədəniyyət sahəsində xeyriyyəçilik ənənələrinin inkişafını, mədəni irsin, tarixi mədəniyyət abidələrinin qorunmasını ümumxalq və ümumdövlət işi hesab edir.

Partiya dövlət büdcəsindən mədəniyyətə ayrılan xərclərin həddinin getdikcə artırılmasını, mədəniyyət üçün ayrılmış büdcə vəsaitinin xərclənməsinə fəal dövlət və ictimai nəzarətin təmin olunmasını daim diqqət mərkəzində saxlayacaq.

Partiya milyardlarla insanı yaşamağa, işləməyə ruhlandıran və onların mühüm ilham mənbəyi olan ədəbiyyat və incəsənətin rolunun yüksəldilməsini, bu sahəyə dövlət qayğısının artırılmasını zəruri hesab edir. Çünki ədəbiyyat və incəsənət insanların bəşəri duyğularını və fikirlərini ifadə edir, onların zənginləşməsində, mənəvi tərbiyəsində mühüm rol oynayır.

Partiya ədəbiyyat və incəsənətin inkişafına daim elə bir diqqət və qayğı ilə yanaşmağı tələb edir ki, o xalqın həyatı ilə əlaqəni kəsməsin, gerçəkliyi düzgün və yüksək bədiiliklə əks etdirə bilsin. Yeni, qabaqcıl təcrübələr və tərəqqi ilhamla qələmə alınsın, cəmiyyətin irəliləyişinə mane olan nə varsa, hamısı hiddətlə işfa olunsun.

Partiya mənəvi sahənin inkişafını təmin edən yaradıcı ziyalılara daim dövlət qayğısı göstərilməsini zəruri hesab edir, istedada, bədii axtarışa, idmana, fiziki və mənəvi sağlamlığa qayğıkeşlik və ehtiramla yanaşmağın vacibliyini bildirir.

Yeni Azərbaycan Partiyası cəmiyyətin sağlamlaşmasına, insanların mənəvi təmizliyinə, islam dininin əsrlərin sınağından çıxmış mütərəqqi dəyərlərinin qorunmasına və yaşamasına böyük önəm verir. İctimai davranışa, milli əxlaqımıza, adət-ənənələrimizə, mentalitetimizə zidd olan hallara qarşı ciddi mübarizə aparır.

Partiya keçən dövrünün obyektiv və subyektiv şəraitində yaranmış cinayətkarlığa və korrupsiya elementlərinə qarşı ciddi mübarizə əzmi nümayiş etdirməyi, Azərbaycanda qanunçuluğa, hüquqi normalara əməl etməyi özünün əsas vəzifəsi hesab edərək hər bir partiya üzvünü bu cür neqativ hallara qarşı mübarizəyə çağırır.

YAP ölkə vətəndaşlarının fiziki sağlamlığının qorunmasını, onların fəal həyat müddətinin uzadılmasını zəruri hesab edərək yüksək ixtisaslı tibbi xidmətin bütün növlərinə şərait yaratmağı, şəhər və kənd sakinlərinin səhiyyə tələbatının tamamilə ödənilməsini ən vacib və əhəmiyyətli məsələlər kimi qiymətləndirir.

Partiya ana və uşaqların mühafizə müəssisələrini, poliklinikaların, xəstəxanaların, sanatoriyaların şəbəkəsini daha da inkişaf etdirmək, onları müasir tibb aparatları və avadanlığı, müalicə və sanitariya-gigiyena vasitələri ilə tam təmin etmək məqsədi ilə səhiyyədə bazar iqtisadiyyatına uyğun islahatlar aparılmasını, bu sahədə özəl təşəbbüslərə geniş yer verilməsini, mülkiyyət çoxnövlülüyünə şərait yaradılmasını günün vacib məsələsi hesab edir.

Partiya səhiyyədə özəl xidmətin tələblərinə uyğun olaraq aztəminatlı, sosial müdafiəyə ehtiyacı olan ailələrə və digər təbəqələrə pulsuz tibbi xidmət mexanizminin saxlanılmasını və təkmilləşdirilməsini, ana və uşaqlara dövlət qayğısının artırılmasını, uşaqların sağlamlığının qorunmasını prioritet məsələlərdən biri hesab edir. Ölkədə ümumi ekoloji sağlamlığın qorunmasını, ətraf mühitin çirklənməsinin qarşısını almaq üçün qlobal ekoloji proqramlarda yaxından iştirak etməyi təxirəsalınmaz, birinci dərəcəli dövlət işi kimi qəbul edir.

Yeni Azərbaycan Partiyası siyasi hakimiyyətdə, dövlət idarəçiliyinin bütün strukturlarında geniş təmsil olunan və iqtidarda olan siyasi təşkilat kimi qarşıdan gələn yaxın müddətdə təqdim olunan fəaliyyət proqramının həyata keçirilməsinə böyük əzmlə çalışacaqdır. Partiya bu proqramın reallaşmasında maraqlı olan ictimai-siyasi təşkilatlarla və hər bir Azərbaycan vətəndaşı ilə, bütün daxili və xarici qurumlarla hərtərəfli əməkdaşlığa, onların imkan və bacarığından geniş istifadə etməyə hazırdır.