Xəbərlər
İdeoloji təhlükəsizlik və milli dövlətçiliyin gələcək təminatçıları
Təvəkkül Əliyev
YAP Şuşa rayon təşkilatının sədri
Hər bir dövlətin uzunmüddətli inkişafı onun yetişməkdə olan nəslinin intellektual səviyyəsi, milli kimliyi və ictimai məsuliyyət hissi ilə bilavasitə əlaqəlidir. Müasir dövrdə gənclərin yalnız bilik əldə etməsi deyil, həmin bilikləri düzgün istiqamətdə tətbiq etməsi də mühüm əhəmiyyət daşıyır. Prezident İlham Əliyevin Yeni Azərbaycan Partiyasının VIII Qurultayındakı proqram xarakterli nitqində ideoloji təhlükəsizlik məsələsinə diqqət yetirməsi bu baxımdan xüsusi məna kəsb edir. Çünki müasir informasiya mühitində insanların düşüncəsinə təsir göstərən vasitələr sürətlə dəyişir və genişlənir. Belə şəraitdə milli maraqları dərk edən, hadisələrə obyektiv yanaşan və məsuliyyətli qərarlar qəbul edə bilən vətəndaşların yetişdirilməsi dövlətin mühüm vəzifələrindəndir. İdeoloji təhlükəsizlik cəmiyyətin tarixi yaddaşının, milli-mənəvi dəyərlərinin və müstəqil düşüncə qabiliyyətinin qorunması ilə sıx bağlıdır. Bu istiqamətdə təhsilin, ailənin və ictimai institutların üzərinə böyük məsuliyyət düşür.
İdeoloji təhlükəsizlik anlayışını yalnız müəyyən fikirlərin müdafiəsi kimi məhdudlaşdırmaq düzgün olmazdı. Onun əsas mahiyyəti vətəndaşların məlumatları təhlil etmək, həqiqəti yanlış məlumatdan ayırmaq və milli maraqları şüurlu şəkildə dərk etmək bacarığının inkişaf etdirilməsidir. İnternet platformalarında yayılan təhrif olunmuş məlumatlar, manipulyativ çağırışlar və emosional məzmunlar xüsusilə gənclərin dünyagörüşünə təsir edə bilir. Buna görə də yeniyetmələrə informasiya mənbələrinin etibarlılığını yoxlamaq və müxtəlif mövqeləri müqayisə etmək vərdişləri aşılanmalıdır. Tənqidi düşüncə insanın hər məlumatı şübhə altına alması deyil, onu əsaslandırılmış meyarlarla qiymətləndirməsidir. Milli dəyərlərə bağlılıq da məhz şüurlu seçim və tarixi bilik əsasında daha möhkəm xarakter alır. Bu keyfiyyətlərə malik gənclər həm cəmiyyətin inkişafına töhfə verir, həm də informasiya manipulyasiyalarına qarşı daha dayanıqlı olurlar.
Azərbaycan dövlətçiliyinin mənəvi dayaqlarından biri milli irsin qorunmasıdır. Dilimiz, ədəbiyyatımız, musiqimiz, tarixi yaddaşımız və adət-ənənələrimiz xalqımızın özünəməxsusluğunu müəyyən edən başlıca amillərdir. Bu dəyərlərin yeni nəslə çatdırılması keçmişin sadəcə xatırlanması deyil, onun müasir həyatla əlaqələndirilməsi deməkdir. Gənclər milli mədəniyyətin zənginliyini öyrəndikcə öz kimliklərini daha dərindən dərk edirlər. Bununla yanaşı, milli kimliyin qorunması başqa xalqların mədəniyyətinə hörmətlə yanaşmağa mane olmamalıdır. Azərbaycanın tolerantlıq ənənələri müxtəlif mədəni və dini mənsubiyyətlərə sahib insanların qarşılıqlı anlaşma şəraitində yaşamasının əhəmiyyətini göstərir. Milli özünüdərk və ümumbəşəri dəyərlərə hörmət bir-birini tamamladıqda cəmiyyətdə sağlam mənəvi mühit yaranır.
Dünyəvi dövlətçilik prinsipi də bu tarazlığın qorunmasında mühüm rol oynayır. Dünyəvilik dövlətin hüquqi əsaslarla fəaliyyət göstərməsini və bütün vətəndaşların qanun qarşısında bərabərliyini nəzərdə tutur. Bu prinsip insanların şəxsi inanclarına hörmətlə yanaşılması və ictimai münasibətlərin qanunla tənzimlənməsi üçün ümumi çərçivə yaradır. Milli-mənəvi dəyərlərlə dünyəvilik arasında süni qarşıdurma yaratmaq cəmiyyətin birliyinə fayda vermir. Əksinə, hər iki prinsipin mahiyyətini düzgün anlamaq qarşılıqlı hörmət və hüquqi məsuliyyət mədəniyyətini gücləndirir. Təhsil müəssisələri şagirdlərə bu münasibətləri izah etmək üçün mühüm imkanlara malikdir. Məktəbdə hüquqa hörmət, bərabərlik və tolerantlıq prinsipləri gündəlik davranış nümunələri vasitəsilə möhkəmləndirilməlidir.
Məktəb mühiti gənclərin xarakterinin formalaşmasına təsir göstərən əsas ictimai məkanlardan biridir. Burada şagirdlər elmi biliklərlə yanaşı, kollektivdə işləməyi və ümumi məsuliyyəti bölüşməyi öyrənirlər. Müəllimin davranışı, sinifdə yaradılan münasibətlər və məktəbin daxili qaydaları uşaqların dünyagörüşünə təsirsiz ötüşmür. Hamıya eyni münasibətin göstərilməsi şagirdlərdə ədalət hissini və qaydalara inamı möhkəmləndirir. Məktəbdə nizam-intizamın qorunması sərt münasibət göstərməkdən daha geniş məna daşıyır. Bu, tədris prosesinin səmərəli təşkili, qarşılıqlı hörmətin təmin edilməsi və hər bir şagirdin hüquqlarının qorunması deməkdir. Belə mühitdə yetişən gənclər gələcəkdə ictimai həyatda daha məsuliyyətli mövqe tutmağa hazır olurlar.
Şagirdlərin vahid məktəbli geyimi ilə bağlı tələblər də məktəbdə ümumi qaydaların formalaşdırılması kontekstində qiymətləndirilməlidir. Geyim normaları əvvəlcədən aydın olmalı və bütün şagirdlərə eyni meyarlarla tətbiq edilməlidir. Bu tələblərin izahında uşaqların ləyaqətinin qorunması və valideynlərlə düzgün ünsiyyət xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Təhsil sahəsində qanunvericiliyin müəyyən etdiyi normalar ictimaiyyətə dəqiq və anlaşıqlı şəkildə çatdırılmalıdır. Milli geyim elementlərinin mədəni tədbirlərdə təqdim edilməsi gənclərin tarixi irsə marağını artıran vasitələrdən biri ola bilər. Bununla belə, hər hansı qaydanın tətbiqi zamanı əsas məqsədin keyfiyyətli təhsil, sağlam mühit və uşaqların inkişafı olduğu unudulmamalıdır. Məktəbdə qaydalara əməl etmək hüquqi məsuliyyətlə yanaşı, başqalarına hörmət vərdişinin də formalaşmasına xidmət etməlidir.
Nəticə etibarilə, ideoloji təhlükəsizliyin möhkəmləndirilməsi təhsil, maarifləndirmə və milli-mənəvi tərbiyənin əlaqəli şəkildə həyata keçirilməsini tələb edir. Gənclər tarixi irsi öyrənməli, müasir dünyanın çağırışlarını anlamalı və məlumatlara müstəqil yanaşma bacarığı qazanmalıdırlar. Ailə, məktəb və cəmiyyət bu məqsədə çatmaq üçün ortaq məsuliyyət daşıyır. Prezident İlham Əliyevin vurğuladığı ideoloji təhlükəsizlik məsələsinin əhəmiyyəti də milli maraqların qorunması ilə yanaşı, düşünən vətəndaşların yetişdirilməsi zərurətində özünü göstərir. Dövlətin gələcəyinə inamlı münasibət gənclərin bilikli, prinsipial və təşəbbüskar olması ilə daha da möhkəmlənir. Milli dəyərlərə bağlılıq hüquqa hörmət və dünyəvi dövlətçilik prinsipləri ilə uzlaşdıqda cəmiyyətin mənəvi dayaqları güclənir. Bu istiqamətdə ardıcıl fəaliyyət Azərbaycanın gələcək inkişafına xidmət edən mühüm amillərdən biridir.
