Xəbərlər
Tarixin səhifələrində Azərbaycan qadını
Nazimə Şamıyeva
YAP Füzuli rayon təşkilatının sədri
8 Mart – Beynəlxalq Qadınlar Günü dünyanın bir çox ölkələrində qadınlara ehtiramın, onların cəmiyyətdəki rolunun və əməyinin qiymətləndirildiyi əlamətdar gündür. Bu gün təkcə təbriklər və güllərlə deyil, həm də qadınların tarix boyu qazandığı nailiyyətləri xatırlamaq, onların cəmiyyətə verdiyi töhfələri dəyərləndirmək üçün bir fürsətdir. Azərbaycan tarixinin müxtəlif dövrlərinə nəzər saldıqda isə aydın görünür ki, bu xalqın taleyində qadınların rolu son dərəcə mühüm və şərəfli olub.
Azərbaycan qadını tarix boyu yalnız ailə ocağının qoruyucusu deyil, həm də ictimai həyatın fəal iştirakçısı olub. Orta əsrlərdə Azərbaycan dövlətçiliyində mühüm rol oynamış qadınlardan biri Möminə Xatun idi. O, siyasi müdrikliyi və uzaqgörənliyi ilə tanınırdı. Onun xatirəsinə ucaldılmış Möminə Xatun türbəsi bu gün də Azərbaycan memarlığının incilərindən biri hesab olunur və qadın irsinin əzəmətini simvolizə edir.
Azərbaycan tarixində qadın qəhrəmanlıq nümunələri də az olmayıb. Dastan və rəvayətlərdə qadın obrazları cəsarət, sədaqət və vətənpərvərlik rəmzi kimi təqdim edilir. Bu isə göstərir ki, xalqımızın mənəvi dünyasında qadına həmişə yüksək hörmət bəslənib.
XIX əsrdə Azərbaycanın mədəni və ədəbi həyatında qadınların rolu daha da artdı. Bu dövrün parlaq simalarından biri Xurşidbanu Natəvan idi. Qarabağ xanının qızı olan Natəvan yalnız incə lirikanın müəllifi kimi deyil, həm də xeyriyyəçi və maarifçi kimi tanınırdı. Onun təşəbbüsü ilə Şuşada su kəmərinin çəkilməsi xalqın rifahına xidmət edən mühüm addımlardan biri olmuşdur.
Azərbaycan qadınları bu dövrdə maarifçilik hərəkatında da fəal iştirak edərək cəmiyyətin inkişafına töhfə verirdilər. Qadınların təhsil alması və ictimai həyatda daha fəal iştirak etməsi milli tərəqqinin mühüm şərtlərindən biri hesab edilirdi.
XX əsrin əvvəllərində Azərbaycan qadınları tarixdə mühüm bir mərhələ yaşadı. 1918-ci ildə yaradılmış Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti qadınlara seçmək və seçilmək hüququ verdi. Bu qərar bir çox Avropa ölkələrindən daha əvvəl qəbul edilmişdi və Azərbaycan qadınının hüquqlarının yüksək səviyyədə tanındığını göstərirdi.
Bu dövrdə qadınların maariflənməsi, ictimai və mədəni həyatda fəallığının artması cəmiyyətin modernləşməsində mühüm rol oynadı. Azərbaycanın ilk qadın ziyalıları müəllim, həkim və ictimai xadim kimi fəaliyyət göstərərək yeni nəsillərin formalaşmasına təsir göstərdilər.
Bu gün Azərbaycan qadınları həyatın bütün sahələrində uğurla fəaliyyət göstərirlər. Onlar elm, təhsil, səhiyyə, siyasət, mədəniyyət və idman sahələrində ölkənin inkişafına töhfə verirlər. Müasir Azərbaycan qadını həm milli dəyərlərə sadiq qalır, həm də müasir dünyanın çağırışlarına uyğun şəkildə irəliləyir.
Bu kontekstdə Azərbaycanın Birinci vitse-prezidenti Mehriban Əliyeva xüsusi yer tutur. Onun rəhbərlik etdiyi Heydər Əliyev Fondu tərəfindən həyata keçirilən layihələr təhsil, səhiyyə, mədəniyyət və sosial sahələrdə mühüm nəticələr vermişdir. Fondun təşəbbüsü ilə tarixi abidələrin bərpası, məktəblərin tikilməsi, sosial layihələrin həyata keçirilməsi Azərbaycanın humanitar siyasətinin mühüm istiqamətlərindən biridir.
Mehriban xanımın fəaliyyəti Azərbaycan qadınının müasir dövrdəki liderlik nümunəsini nümayiş etdirir. Onun beynəlxalq humanitar təşəbbüsləri ölkəmizin dünyadakı nüfuzunun artmasına da mühüm töhfə verir.
Azərbaycan ailə modelində qadın həmişə mühüm yer tutub. Ana obrazı xalqımızın mənəvi dünyasında müqəddəs sayılır. Azərbaycan qadını övlad tərbiyəsində, milli-mənəvi dəyərlərin qorunmasında və cəmiyyətin sağlam inkişafında əvəzsiz rol oynayır.
Tarix boyu Azərbaycan anaları vətənə igid oğullar və qızlar bəxş etmiş, çətin dövrlərdə isə səbr və dözümlülük nümunəsi göstərmişlər. Bu mənada Azərbaycan qadını yalnız ailənin deyil, bütövlükdə millətin mənəvi dayağı hesab olunur.
8 Mart qadınlara hörmət və ehtiramın rəmzi kimi qeyd olunur. Bu gün biz yalnız analarımızı, bacılarımızı və həyat yoldaşlarımızı təbrik etmirik, həm də qadınların cəmiyyətin inkişafındakı rolunu bir daha xatırlayırıq.
Azərbaycan tarixinin müxtəlif mərhələlərində qadınlar böyük fədakarlıqlar göstərərək xalqın tərəqqisinə töhfə vermişlər. Bu gün də onların fəaliyyəti ölkənin inkişafında mühüm rol oynayır.
8 Mart münasibətilə bütün Azərbaycan qadınlarına sağlamlıq, xoşbəxtlik və yeni uğurlar arzulamaqla yanaşı, onların cəmiyyətimizdə tutduğu yüksək mövqeni qürurla qeyd edirik. Çünki Azərbaycan qadını tariximizin şərəfli səhifələrini yazan, bu günümüzü formalaşdıran və gələcəyimizi qurmağa kömək edən ən böyük mənəvi güclərdən biridir.