Xəbərlər
Gələcək inkişaf modeli
Eldar Əsədov
YAP Tərtər rayon təşkilatının sədri
2026-cı il mayın 4-də Avropa siyasi gündəminin mərkəzi nöqtəsi Ermənistanın paytaxtı İrəvan şəhəri oldu. Burada keçirilən "Avropa Siyasi Birliyi"nin (ASB) 8-ci Zirvə toplantısı həm iştirakçıların tərkibi, həm də müzakirə olunan məsələlərin mahiyyəti baxımından müasir tarixin ən mühüm diplomatik platformalarından birinə çevrildi. Lakin tədbirin ən yadda qalan və strateji çəkisi olan hadisəsi Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin videobağlantı vasitəsilə etdiyi konseptual çıxışı oldu. Bu çıxış, təkcə iki ölkə arasındakı münasibətləri deyil, bütövlükdə Avrasiya regionunun gələcək inkişaf modelini müəyyən edən bir manifest kimi qiymətləndirilir.
Prezident İlham Əliyevin İrəvanda təşkil olunan sammitə qatılması rəsmi Bakının özünəinamlı və praqmatik xarici siyasətinin bariz nümunəsidir. Dövlət başçısı çıxışının giriş hissəsində fundamental bir həqiqəti dünya liderlərinin diqqətinə çatdırdı. Zirvə toplantısının İrəvanda keçirilməsinə Bakının hələ bir il əvvəl – Tirana görüşündə verdiyi dəstək, Azərbaycanın qonşuluq siyasətində intiqam deyil, tərəqqi və regional inteqrasiya prinsiplərini rəhbər tutduğunu sübut etdi. Bu, eyni zamanda Ermənistan cəmiyyətinə və beynəlxalq birliyə göndərilən "biz keçmişin əsirliyindən çıxıb gələcəyi qururuq" mesajı idi.
Prezident İlham Əliyev nitqində ən çox vurğulanan məqam Azərbaycan-Ermənistan münasibətlərinin hazırkı statusu oldu. O, bildirdi ki, iki ölkə arasında sülh artıq de-fakto mövcuddur. Sərhədlərin delimitasiyası prosesində əldə edilən tarixi uğurlar, o cümlədən işğal altında olan anklav olmayan kəndlərin bir güllə atılmadan, diplomatik yolla geri qaytarılması Cənubi Qafqazda yeni bir presedent yaratmışdır. Dövlət başçısı vurğuladı ki, kənar güclərin müdaxiləsi olmadan aparılan birbaşa dialoq ən effektiv həll yoludur.
Sammitin ən böyük anonslarından biri "Avropa Siyasi Birliyi"nin növbəti zirvə toplantılarından birinin Azərbaycanda keçirilməsi ilə bağlı əldə olunmuş razılıq oldu. Bu, Azərbaycan diplomatiyasının növbəti böyük zəfəridir. Prezident qeyd etdi ki, tarazlı yanaşmanın təmin edilməsi və coğrafi əhatəliliyin genişləndirilməsi üçün ASB-nin Bakıda toplanması qurumun gələcək nüfuzu üçün mühümdür. Bu qərar Azərbaycanın təkcə enerji resursları ilə deyil, həm də qlobal idarəçilik və təhlükəsizlik arxitekturasında oynadığı "körpü" rolu ilə beynəlxalq səviyyədə tam qəbul edildiyini göstərir.
Prezident cənab İlham Əliyev çıxışında iqtisadi komponentləri də yaddan çıxarmadı. Avropanın enerji təhlükəsizliyində Azərbaycanın artan rolu, xüsusilə "Yaşıl Enerji" dəhlizi və Orta Dəhliz (Lapis Lazuli və Zəngəzur dəhlizi kontekstində) layihələri geniş təhlil olundu. Prezident bildirdi ki, Azərbaycanın yaratdığı nəqliyyat infrastrukturu təkcə iqtisadi mənfəət deyil, həm də sülhün qalıcı olması üçün "polad zəmanət"dir. Kommunikasiyaların açılması regionun bütün ölkələri, o cümlədən Ermənistan üçün də yeni nəfəs rolunu oynaya bilər.
Prezident İlham Əliyevin 4 may 2026-cı il tarixli çıxışı bir dövlət adamının uzaqgörənliyini və milli maraqları qlobal trendlərlə uzlaşdırmaq bacarığını nümayiş etdirdi. İrəvanda keçirilən tədbirdə Bakının diktə etdiyi " sülh və əməkdaşlıq" gündəliyinin əsas mövzuya çevrilməsi, Azərbaycanın regionda hegemon siyasi iradəyə sahib olduğunun təsdiqidir. Bu Azərbaycanın sülhpərvər, lakin qətiyyətli xarici siyasət kursunun gələcək nəsillər üçün bir örnək olduğunu və Cənubi Qafqazın artıq bir "münaqişə zonası" deyil, "tərəqqi qovşağı" kimi tanındığını bir daha sübut edir.