Xəbərlər
Yeni dövrün çağırışı
Nazimə Şamıyeva
YAP Füzuli rayon təşkilatının sədri
Bəzən tarix sakit imzalarla yazılır. Bəzən isə bir sənəd bütöv bir regionun gələcəyinə işıq tutur. Azərbaycan Respublikası Hökuməti ilə Amerika Birləşmiş Ştatları Hökuməti arasında Strateji Tərəfdaşlıq haqqında Xartiya məhz belə sənədlərdəndir. Bu, sadəcə diplomatik protokol deyil. Bu, dəyişən dünyanın ritminə uyğun atılan düşünülmüş addım, geosiyasi fırtınalar fonunda qurulan möhkəm körpüdür.
Bugünkü dünya sabit deyil. Enerji böhranları, regional münaqişələr, böyük güclər arasında rəqabət və texnoloji transformasiya beynəlxalq münasibətləri yeni mərhələyə çıxarıb. Belə bir zamanda Azərbaycan və ABŞ arasında strateji tərəfdaşlığın rəsmiləşdirilməsi təsadüfi deyil – bu, zamanın diktə etdiyi zərurətdir.
Azərbaycan artıq uzun illərdir ki, regionun əsas siyasi və iqtisadi mərkəzlərindən biridir. Enerji təhlükəsizliyində oynadığı rol, nəqliyyat dəhlizlərinin qovşağında yerləşməsi və müstəqil xarici siyasət kursu ölkəmizi qlobal aktorların diqqət mərkəzinə çevirib.
Strateji Tərəfdaşlıq Xartiyası bir daha sübut edir ki, Azərbaycan yalnız enerji resurslarına görə deyil, sabitlik, etibarlılıq və praqmatik siyasətinə görə də etimad qazanmış dövlətdir.
ABŞ kimi qlobal güclə münasibətlərin strateji çərçivəyə salınması Azərbaycanın beynəlxalq nüfuzunun artmasının bariz göstəricisidir. Bu sənəd Azərbaycanın söz sahibi dövlət kimi qəbul edildiyini təsdiqləyir.
Cənubi Qafqaz uzun illər gərginlik ocağı olub. Müharibələr, siyasi toqquşmalar və geosiyasi qarşıdurmalar regionun inkişafını ləngidib. Bu gün isə yeni reallıq formalaşır.
Strateji Tərəfdaşlıq Xartiyası regionda davamlı sülhün və iqtisadi inteqrasiyanın təşviqinə xidmət edir. Bu sənəd bir mesaj verir: Azərbaycanın təşəbbüsü ilə irəli sürülən nəqliyyat və kommunikasiya layihələri – Orta Dəhliz, Trans-Xəzər marşrutu – təkcə iqtisadi layihə deyil, həm də sülh körpüsüdür. ABŞ-ın bu təşəbbüslərə maraq göstərməsi isə onların qlobal əhəmiyyətini təsdiqləyir.
Bir zamanlar Azərbaycan–ABŞ münasibətlərinin əsasını enerji əməkdaşlığı təşkil edirdi. Bu gün isə tərəfdaşlıq daha geniş məna daşıyır. Bərpa olunan enerji, yaşıl transformasiya, süni intellekt, kibertəhlükəsizlik, innovasiya – bütün bunlar yeni dövrün açar sözləridir. Strateji tərəfdaşlıq göstərir ki, Azərbaycan gələcəyini yalnız neft və qaz üzərində qurmaq niyyətində deyil. Ölkəmiz rəqəmsal və texnoloji inkişaf yolunu seçib.
Bu, gənclərin, startapların, innovativ ideyaların dövrüdür.Bu, Azərbaycanın qlobal rəqəmsal xəritədə daha aydın görünməsi deməkdir. Dünya dəyişir, təhlükələr isə daha mürəkkəb forma alır. Terrorizm, kiberhücumlar, transmilli cinayətkarlıq – bunlar artıq sərhəd tanımır.
Strateji Tərəfdaşlıq Xartiyası təhlükəsizlik sahəsində koordinasiyanı gücləndirməyi nəzərdə tutur. Bu əməkdaşlıq Azərbaycanın müdafiə potensialının möhkəmlənməsi, kiber məkanın qorunması və regionda sabitliyin təmin olunması baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Xüsusilə işğaldan azad edilmiş ərazilərdə minatəmizləmə məsələsi humanitar təhlükəsizliyin prioritet istiqamətidir. Bu sahədə beynəlxalq dəstək həyat deməkdir, gələcək deməkdir.
Azərbaycanın xarici siyasəti hər zaman balanslı və çoxvektorlu olub. Ölkəmiz müxtəlif güc mərkəzləri ilə qarşılıqlı hörmətə əsaslanan münasibətlər qurub. ABŞ ilə strateji tərəfdaşlıq bu siyasətin məntiqi davamıdır. Bu, hansısa blok siyasəti deyil, milli maraqlara əsaslanan praqmatik seçimdir. Azərbaycan öz maraqlarını qoruyaraq, eyni zamanda qlobal əməkdaşlıq mühitində fəal rol oynayır. Strateji tərəfdaşlıq yalnız hökumətlər arasında deyil. Bu sənəd xalqlar arasında münasibətlərin də dərinləşməsinə zəmin yaradır. Təhsil proqramları, tələbə mübadilələri, elmi əməkdaşlıq, mədəni layihələr – bütün bunlar gələcəyin möhkəm təməlini formalaşdırır. Diplomatiya yalnız rəsmi görüşlərdə deyil, auditoriyalarda, laboratoriyalarda, mədəniyyət ocaqlarında da qurulur. Hər bir strateji sənəd bir ümiddir. Amma eyni zamanda məsuliyyətdir. Strateji Tərəfdaşlıq Xartiyası gələcək illərin yol xəritəsidir. Onun uğuru konkret layihələrin həyata keçirilməsindən, siyasi iradədən və qarşılıqlı etimaddan asılı olacaq. Bu sənəd Azərbaycanın beynəlxalq münasibətlər sistemində artan rolunun təsdiqidir.Bu sənəd regionda yeni güc balansının göstəricisidir.Bu sənəd sabaha atılmış inamlı addımdır.
Strateji Tərəfdaşlıq haqqında Xartiya sadəcə imzalanmış kağız parçası deyil. Bu, dəyişən dünyanın fonunda Azərbaycanın mövqeyinin möhkəmlənməsi, qlobal proseslərdə fəal iştirakının rəsmi təsdiqidir.Bu, yeni imkanlar, yeni investisiyalar, yeni əməkdaşlıq platformaları deməkdir.Bu, daha güclü Azərbaycan, daha sabit region deməkdir.
Tarix bir daha göstərir: Güclü dövlətlər tərəfdaşlıqdan çəkinmir. Azərbaycan isə bu gün tərəfdaşlıq quraraq gələcəyini daha inamla formalaşdırır.