Xəbərlər
Dövlətçilik tarixində şanlı səhifə
Təvəkkül Əliyev
YAP Şuşa rayon təşkilatının sədri
Azərbaycan xalqının çoxəsrlik dövlətçilik tarixində Vətən torpaqlarının azadlığı uğrunda aparılan mübarizə xüsusi yer tutur. Bu mübarizənin ən mühüm mərhələlərindən biri 2020-ci ildə baş vermiş Vətən müharibəsi olmuşdur. Azərbaycan Ordusunun qazandığı tarixi Qələbə xalqımızın uzun illər davam edən torpaq həsrətinə son qoymuşdur. Həmin müharibədə işğaldan azad edilən ərazilərimiz arasında Zəngilan rayonunun xüsusi strateji əhəmiyyəti vardır. 20 oktyabr 2020-ci il tarixi Zəngilan şəhərinin azadlığı ilə xalqımızın yaddaşına əbədi həkk olunmuşdur. Prezident İlham Əliyevin həmin gün xalqa müraciət edərək Zəngilan şəhərinin azad olunduğunu elan etməsi bütün Azərbaycanda böyük sevinc və qürur hissi yaratmışdır. Bu tarixi hadisə ölkəmizin ərazi bütövlüyünün bərpası istiqamətində əldə etdiyi mühüm nailiyyətlərdən biri kimi qiymətləndirilir.
Zəngilan rayonunun 1993-cü il oktyabrın 29-da işğal edilməsi xalqımızın yaddaşında ağır faciə kimi qalmışdır. Füzuli və Cəbrayıl rayonlarının işğalı nəticəsində Zəngilanın müdafiəsi daha da mürəkkəbləşmişdi. Rayonun coğrafi vəziyyəti əhalinin təhlükəsiz ərazilərə çıxmasını ciddi şəkildə çətinləşdirirdi. Düşmən qüvvələrinin hücumları qarşısında qalan dinc sakinlər Araz çayını keçərək İran ərazisinə sığınmağa məcbur olmuşdular. Bu hadisələr minlərlə insanın həyatında ağır izlər buraxmış və doğma yurdlarından ayrı düşməsinə səbəb olmuşdu. İşğal illərində rayonun yaşayış məntəqələri, tarixi abidələri və sosial infrastrukturu böyük dağıntılara məruz qalmışdı. Zəngilanın taleyi Azərbaycan xalqının torpaq itkisi ilə heç zaman barışmadığını göstərən tarixi yaddaşın mühüm hissəsinə çevrilmişdi.
Azərbaycan işğal dövründə ərazi bütövlüyünün bərpası üçün diplomatik imkanlardan istifadə etməyə çalışmışdır. Beynəlxalq təşkilatların qəbul etdikləri qərarlar isə uzun illər ərzində münaqişənin həllinə gətirib çıxarmamışdı. Ermənistanın işğal etdiyi ərazilərdə qurduğu müdafiə mövqeləri hərbi qarşıdurmanın davam etməsi təhlükəsini artırırdı. 2020-ci il sentyabrın 27-də başlayan hərbi əməliyyatlar regionun siyasi və hərbi vəziyyətində həlledici dönüş yaratdı. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi altında Azərbaycan Ordusu əks-hücum əməliyyatları həyata keçirərək işğal altında olan ərazilərin azadlığı uğrunda döyüşlərə başladı. Ordumuzun şəxsi heyəti mürəkkəb relyef şəraitində və gücləndirilmiş müdafiə mövqeləri qarşısında yüksək döyüş hazırlığı nümayiş etdirdi. Hər bir azad edilmiş yaşayış məntəqəsi xalqımızın böyük Qələbəyə doğru irəliləməsinin yeni mərhələsinə çevrildi.
Zəngilan istiqamətində aparılan döyüşlər Vətən müharibəsinin mühüm hərbi əməliyyatlarından biri olmuşdur. Azərbaycan Ordusunun hissələri oktyabrın ikinci yarısında rayon ərazisində irəliləyərək düşmənin müdafiə mövqelərini sıradan çıxarmışdır. 20 oktyabr tarixində Zəngilan şəhərinin və bir sıra kəndlərin azad olunması hərbi əməliyyatların gedişində mühüm nəticə yaratmışdır. Prezident İlham Əliyevin xalqa müraciətində bu xəbəri çatdırması tarixi Qələbəyə inamı daha da gücləndirmişdir. Zəngilanın azad edilməsi Azərbaycan Ordusunun cənub istiqamətində əldə etdiyi uğurların davamı olmuşdur. Bu hadisə ölkəmizin dövlət suverenliyinin və ərazi bütövlüyünün bərpası baxımından xüsusi siyasi məna daşıyırdı. Zəngilan uğrunda döyüşlərdə iştirak etmiş hərbi qulluqçularımızın göstərdiyi şücaət xalqımızın qəhrəmanlıq salnaməsində layiqli yer tutmuşdur.
İşğaldan azad edildikdən sonra Zəngilan rayonunda genişmiqyaslı bərpa və yenidənqurma işlərinə başlanılmışdır. Prezident İlham Əliyevin azad edilmiş ərazilərin dirçəldilməsinə dair müəyyənləşdirdiyi prioritetlər Zəngilanın inkişafında da öz əksini tapmışdır. Ağalı kəndində həyata keçirilən ağıllı kənd layihəsi müasir texnologiyaların kənd həyatına tətbiqinin nümunəsinə çevrilmişdir. Yeni yaşayış evlərinin, sosial obyektlərin və mühəndis-kommunikasiya sistemlərinin yaradılması əhalinin rahat yaşayış şəraitinin təmin olunmasına xidmət edir. Zəngilan Beynəlxalq Hava Limanının inşası rayonun nəqliyyat imkanlarını əhəmiyyətli dərəcədə genişləndirmişdir. Avtomobil və dəmir yolu layihələrinin həyata keçirilməsi Zəngilanın regional iqtisadi əlaqələrdə rolunun artmasına şərait yaradır. Bütün bu işlər azad edilmiş torpaqların yalnız bərpasını deyil, müasir inkişaf məkanına çevrilməsini hədəfləyir.
Zəngilanın dirçəlişində tarixi-mədəni irsin qorunması da mühüm istiqamətlərdən biridir. İşğal dövründə zədələnmiş dini və tarixi abidələrin bərpası xalqımızın mənəvi yaddaşının yaşadılmasına xidmət edir. Heydər Əliyev Fondunun dəstəyi ilə Zəngilan şəhərində tarixi məscidin bərpası bu baxımdan xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Rayonun təbii sərvətləri və əlverişli coğrafi mövqeyi turizm və kənd təsərrüfatının inkişafı üçün geniş imkanlar yaradır. Ağalı kəndində yaradılan yeni infrastruktur əhalinin sosial xidmətlərdən müasir standartlara uyğun istifadəsinə şərait yaradır. Prezident İlham Əliyevin Zəngilana səfərləri zamanı yeni layihələrin icrası ilə tanış olması quruculuq prosesinin dövlət siyasətində tutduğu mühüm yeri nümayiş etdirir. Zəngilanın yenidən qurulması Azərbaycanın postmüharibə dövründə həyata keçirdiyi geniş inkişaf strategiyasının ayrılmaz hissəsidir.
20 Oktyabr – Zəngilan Şəhəri Günü rayonun azadlığı uğrunda mübarizənin tarixi əhəmiyyətini bir daha xatırladır. Bu əlamətdar gün xalqımızın milli birliyini, ordumuzun qəhrəmanlığını və dövlətimizin qətiyyətini təcəssüm etdirir. Zəngilanın azadlığı uğrunda canlarından keçmiş şəhidlərimizin əziz xatirəsi daim dərin ehtiramla yad olunur. Müharibə iştirakçılarının göstərdiyi fədakarlıq gələcək nəsillər üçün vətənpərvərlik nümunəsidir. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən Böyük Qayıdış proqramı Zəngilanın gələcəyinə yeni ümidlər və inkişaf imkanları gətirmişdir. Doğma torpaqlarına qayıdan ailələrin sevinci azadlığın və dövlət müstəqilliyinin mənəvi dəyərini bir daha nümayiş etdirir. Zəngilanın işğaldan azad olunması və yenidən dirçəlməsi Azərbaycanın müasir tarixində qürurla xatırlanacaq möhtəşəm hadisələrdəndir.