Xəbərlər
Gələcəyin inkişaf məkanı
Təvəkkül Əliyev
YAP Şuşa rayon təşkilatının sədri
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin avqustun 11-də Naxçıvana səfəri zamanı Azərbaycan Televiziyasına verdiyi geniş müsahibə muxtar respublikanın gələcək inkişaf strategiyasına dair mühüm mesajlarla yadda qaldı. Prezident İlham Əliyevin səsləndirdiyi fikirlər Naxçıvanın qarşıdakı illərdə daha sürətli sosial-iqtisadi tərəqqi mərhələsinə qədəm qoyacağını göstərir. Bu yanaşma yalnız ayrı-ayrı layihələrin həyata keçirilməsini deyil, muxtar respublikanın inkişafının bütöv bir sistem daxilində təmin olunmasını nəzərdə tutur. Təhlükəsizlik, iqtisadiyyat, enerji, nəqliyyat və idarəetmə kimi istiqamətlərin eyni strategiyada birləşdirilməsi Naxçıvan üçün yeni imkanlar yaradır. Son illərdə görülən işlər artıq bu strategiyanın ilkin nəticələrinin formalaşdığını nümayiş etdirir. Qarşıdakı mərhələdə əsas məqsəd mövcud imkanlardan daha səmərəli istifadə etməklə inkişaf tempini yüksəltməkdir. Beləliklə, Naxçıvanın gələcəyi Azərbaycanın ümumi inkişaf xəttinin mühüm tərkib hissəsi kimi müəyyənləşir.
Prezident İlham Əliyevin Naxçıvana 17-ci səfəri muxtar respublikaya göstərilən davamlı diqqətin növbəti nümunəsidir. Dövlət başçısının qeyd etdiyi kimi, hər səfərin öz mənası və nəticələri vardır. Bu səfərin əsas xüsusiyyəti isə Naxçıvanın gələcək inkişaf istiqamətlərinin daha aydın şəkildə ortaya qoyulmasıdır. Artıq muxtar respublikada əsas infrastrukturun yenilənməsi, sosial obyektlərin müasirləşdirilməsi və enerji təminatının yaxşılaşdırılması istiqamətində mühüm işlər görülüb. Yeni mərhələdə həmin nəticələrin daha geniş iqtisadi imkanlara çevrilməsi qarşıya mühüm vəzifələr qoyur. Bunun üçün investisiyaların artırılması, istehsal sahələrinin genişləndirilməsi və yeni məşğulluq imkanlarının yaradılması xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Nəticədə sosial rifahın yüksəldilməsi iqtisadi siyasətin əsas göstəricilərindən birinə çevriləcək.
Naxçıvanın sosial-iqtisadi inkişafı ilə bağlı həyata keçirilən Dövlət Proqramı bu prosesdə xüsusi yer tutur. Proqram çərçivəsində qarşıya qoyulan məqsədlər muxtar respublikanın iqtisadi potensialının daha dolğun şəkildə reallaşdırılmasına xidmət edir. Naxçıvanın coğrafi mövqeyi burada bir sıra çətinliklər yaratdığı kimi, müəyyən iqtisadi üstünlüklər də formalaşdırır. Bu imkanlardan istifadə edilməsi üçün müasir infrastrukturun, biznes mühitinin və logistika imkanlarının daha da inkişaf etdirilməsi vacibdir. Xüsusilə sənaye və kənd təsərrüfatı sahələrinin genişləndirilməsi yerli iqtisadi fəallığın artmasına təkan verə bilər. Yeni müəssisələrin yaradılması həm istehsalın həcmini yüksəldər, həm də əhalinin məşğulluğuna müsbət təsir göstərər. Bu baxımdan Naxçıvanın iqtisadi gələcəyi yalnız dövlət investisiyaları ilə deyil, özəl təşəbbüslərin fəallaşması ilə də bağlıdır.
Muxtar respublikanın inkişafında təhlükəsizlik amili də fundamental əhəmiyyətə malikdir. Naxçıvanın Azərbaycanın əsas hissəsindən ayrı coğrafi mövqedə yerləşməsi müdafiə imkanlarının daim güclü saxlanılmasını tələb edir. Son illərdə bu istiqamətdə həyata keçirilən tədbirlər muxtar respublikanın müdafiə qabiliyyətinin möhkəmləndirilməsinə xidmət edib. Naxçıvan Əlahiddə Ümumqoşun Ordusunun yaradılması bu siyasətin mühüm nəticələrindən biri kimi qiymətləndirilə bilər. Hərbi hissələrin müasir texnika ilə təmin olunması və komando qüvvələrinin formalaşdırılması müdafiə potensialını daha da artırıb. Prezident İlham Əliyevin Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin bölgədə söz sahibi olduğunu vurğulaması ölkənin hərbi gücünün yaratdığı yeni reallığı ifadə edir. Təhlükəsizlik təmin edildikcə iqtisadi və sosial inkişaf üçün daha əlverişli mühit də formalaşır.
Naxçıvanın enerji gələcəyi də yeni inkişaf konsepsiyasının mühüm istiqamətlərindən biridir. Muxtar respublikanın yaşıl enerji zonası elan edilməsi bərpaolunan enerji mənbələrindən istifadənin genişləndirilməsinə imkan yaradır. Günəş və su elektrik stansiyalarının mövcudluğu Naxçıvanın bu sahədə artıq real potensiala malik olduğunu göstərir. Bununla yanaşı, bərpaolunan enerjinin istehsal xüsusiyyətləri enerji saxlanc sistemlərinin yaradılmasını zəruri edir. Enerjinin toplanması və ehtiyac yaranan vaxt sistemə ötürülməsi dayanıqlı enerji təminatının mühüm şərtidir. Gələcəkdə bu istiqamətdə görüləcək işlər Naxçıvanın enerji təhlükəsizliyini daha da gücləndirə bilər. Eyni zamanda yaşıl enerji layihələri muxtar respublikanın investisiya cəlbediciliyinin yüksəlməsinə də şərait yarada bilər.
Naxçıvanın inkişaf perspektivləri sırasında nəqliyyat bağlantılarının genişləndirilməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Zəngəzur dəhlizi Azərbaycanın əsas hissəsi ilə Naxçıvan arasında daha əlverişli əlaqənin yaradılması baxımından strateji layihədir. 2020-ci il Vətən müharibəsindən sonra formalaşmış yeni siyasi reallıqlar bu məsələnin regional gündəlikdəki əhəmiyyətini daha da artırıb. Azərbaycan öz ərazisində nəzərdə tutulan infrastruktur layihələrinin icrasını ardıcıl şəkildə həyata keçirir. Horadiz–Ağbənd avtomobil yolunun tikintisinin böyük ölçüdə başa çatdırılması bunun mühüm göstəricilərindəndir. Dəmir yolu infrastrukturunun inkişaf etdirilməsi isə gələcəkdə yük və sərnişin daşımalarının imkanlarını əhəmiyyətli dərəcədə genişləndirə bilər. Beləliklə, Naxçıvanın tranzit əhəmiyyətinin artması muxtar respublikanın iqtisadi inkişafına əlavə stimul verə bilər.
İdarəetmə sahəsində aparılan dəyişikliklər də Naxçıvanın gələcək inkişaf modelinin mühüm hissəsidir. Prezident İlham Əliyevin vurğuladığı kimi, yeni idarəetmə mexanizmlərinin tətbiqi struktur islahatları ilə paralel aparılır. Prezidentin xüsusi nümayəndəliyinin Naxçıvanda tətbiqi koordinasiyanın gücləndirilməsi baxımından yeni imkanlar yaradır. Bu model dövlət siyasətinin yerlərdə daha çevik və səmərəli icrasına xidmət edə bilər. İdarəetmənin təkmilləşdirilməsi iqtisadi və sosial layihələrin daha operativ həyata keçirilməsinə də müsbət təsir göstərəcək. Əsas hədəf insanların rahat, təhlükəsiz və firavan həyat şəraitinin təmin olunmasıdır. Nəticə etibarilə Naxçıvanın qarşısında dayanan yeni inkişaf mərhələsi təhlükəsizlik, iqtisadi yüksəliş, enerji dayanıqlılığı, nəqliyyat inteqrasiyası və səmərəli idarəetmənin vahid məqsəd ətrafında birləşdirilməsini nəzərdə tutur.