Xəbərlər
Akademik Zərifə Əliyeva – Azərbaycan tibb elminin və yüksək mənəviyyatın görkəmli siması
İsa Məmmədov
YAP Babək rayon təşkilatının sədri
Akademik Zərifə Əliyeva Azərbaycan tibb elminin tarixində dərin iz qoymuş, yüksək mənəvi keyfiyyətləri, elmi fəaliyyəti və insanlara xidmət nümunəsi ilə seçilən görkəmli şəxsiyyətlərdən biridir. Onun zəngin həyat yolu elmə, səhiyyəyə və milli dəyərlərə sədaqətin parlaq nümunəsi kimi bu gün də böyük ehtiramla xatırlanır.
Zərifə Əliyeva 1923-cü il aprelin 28-də Şahtaxtı kəndində anadan olmuşdur. Uşaqlıq illərindən zəhmətsevərlik, vətənə bağlılıq və elmə maraq ruhunda formalaşan Zərifə xanım sonralar bu keyfiyyətləri ilə ölkənin ən nüfuzlu alimlərindən birinə çevrilmişdir. O, Azərbaycan Dövlət Tibb İnstitutunda təhsil alaraq tibb sahəsində möhkəm nəzəri baza qazanmış, gələcək uğurlarının təməlini məhz burada qoymuşdur.
Onun elmi fəaliyyəti əsasən oftalmologiya sahəsini əhatə etmişdir. Xüsusilə ötən əsrin ortalarında Azərbaycanda geniş yayılmış traxoma xəstəliyinə qarşı apardığı mübarizə böyük əhəmiyyət daşıyırdı. Həmin dövrdə bu xəstəlik cəmiyyət üçün ciddi təhlükə hesab olunurdu. Zərifə xanımın təşəbbüsü ilə həyata keçirilən tibbi və profilaktik tədbirlər nəticəsində traxomanın yayılması minimuma endirilmiş, sonrakı mərhələdə isə demək olar ki, tam aradan qaldırılmışdır.
Alimin elmi araşdırmaları yalnız bununla məhdudlaşmamışdır. O, qlaukoma, gözün iltihabi xəstəlikləri, istehsalat mühitinin görmə orqanına təsiri və peşə patologiyaları kimi sahələrdə də mühüm nəticələr əldə etmişdir. Onun doktorluq işi sənaye müəssisələrində çalışan insanların sağlamlığına təsir edən amillərin öyrənilməsinə həsr olunmuşdur ki, bu da həmin dövr üçün yenilikçi yanaşma sayılırdı.
Zərifə Əliyeva təkcə alim deyil, həm də bacarıqlı pedaqoq idi. O, uzun illər ərzində gənc həkimlərin və tədqiqatçıların yetişməsində mühüm rol oynamış, milli oftalmologiya məktəbinin formalaşmasına böyük töhfələr vermişdir. Onun rəhbərliyi altında çoxsaylı mütəxəssislər yetişmiş, səhiyyənin müxtəlif sahələrində fəaliyyət göstərmişlər.
Zərifə xanım tələbələrinə yalnız peşə bilikləri vermir, eyni zamanda həkimlik peşəsinin mənəvi tərəflərini də aşılayırdı. Humanizm, mərhəmət, məsuliyyət və xəstəyə diqqət onun pedaqoji fəaliyyətinin əsas prinsipləri idi. Bu səbəbdən o, həm tələbələrinin, həm də həmkarlarının dərin hörmətini qazanmışdı.
Onun qələmə aldığı dərsliklər, elmi məqalələr və monoqrafiyalar bu gün də öz aktuallığını saxlayır. Oftalmologiyanın müxtəlif istiqamətlərinə dair araşdırmaları müasir tibbdə dəyərli mənbə kimi istifadə olunur. Bu əsərlər onun elmi potensialını və zəngin təcrübəsini aydın şəkildə nümayiş etdirir.
Zərifə Əliyeva yüksək insani keyfiyyətləri ilə də yadda qalmışdır. O, xəstələrə göstərdiyi qayğı, bölgələrə etdiyi səfərlər, ehtiyacı olan insanlara diqqəti ilə böyük rəğbət qazanmışdı. Onun üçün həkimlik sadəcə peşə deyil, insanlara xidmət missiyası idi.
Ailə dəyərlərinə sadiqliyi də Zərifə xanımın həyatında mühüm yer tuturdu. O, Heydər Əliyev ilə birlikdə Azərbaycan dövlətçilik tarixində mühüm rol oynamış nümunəvi ailənin təməlini formalaşdırmışdır. Bu ailədə yaşadılan dəyərlər sonrakı nəsillər üçün də örnək olmuşdur.
1985-ci il aprelin 15-də dünyasını dəyişən Zərifə Əliyevanın əziz xatirəsi xalqımızın yaddaşında daim yaşayır. Bu gün onun adını daşıyan Akademik Zərifə Əliyeva adına Milli Oftalmologiya Mərkəzi ölkənin aparıcı səhiyyə müəssisələrindən biri kimi fəaliyyət göstərir və onun ideyalarını yaşadır.
2023-cü ildə akademikin 100 illik yubileyinin dövlət səviyyəsində qeyd olunması ona göstərilən böyük ehtiramın və sevgisinin bariz ifadəsi idi. Bu, həm də onun Azərbaycan elminə və səhiyyəsinə verdiyi misilsiz töhfələrin yüksək qiymətləndirilməsi deməkdir.
Bu gün Zərifə Əliyeva adı Azərbaycan tarixində görkəmli alim, nəcib insan, ziyalı qadın və humanizm rəmzi kimi yaşayır. Onun irsi gələcək nəsillər üçün örnək olaraq qalır, xalqımızın mənəvi yaddaşında daim ehtiramla anılır.