Xəbərlər
Xocalı qətliamı: Ermənistanın dağıdıcı siyasətinin göstəricisi
Abbas Əliyev
YAP Abşeron rayon təşkilatının sədri
Xocalı faciəsi XX əsrin sonunda Azərbaycan xalqına qarşı həyata keçirilmiş ən qanlı soyqırımı aktlarından biridir. Birinci Qarabağ müharibəsi zamanı dinc əhaliyə qarşı törədilən bu qətliam insanlığa qarşı ağır cinayət kimi tarixə düşüb. Sonrakı illərdə Ermənistanın keçmiş prezidenti Serj Sarkisyan hadisələrin mahiyyəti ilə bağlı verdiyi açıqlamalarda bu faciənin məqsədli xarakter daşıdığını etiraf edib.
Xocalıda törədilən qətliam miqyasına və qəddarlığına görə Khatyn, Lidice, Oradour-sur-Glane, The Holocaust, My Lai və Srebrenica kimi bəşəriyyət tarixinin faciəli səhifələri ilə müqayisə olunur. Bu hadisə təkcə Azərbaycan xalqına deyil, bütövlükdə insanlığa qarşı yönəlmiş ağır cinayət kimi qiymətləndirilir.
1992-ci ilin fevralın 25-dən 26-na keçən gecə Ermənistan silahlı qüvvələri keçmiş SSRİ ordusunun Xankəndidə yerləşən 366-cı motoatıcı alayının iştirakı ilə Xocalı şəhərinə hücum edib. Hücum zamanı şəhərdə qalan təxminən 2500 nəfər dinc sakin təhlükəsiz əraziyə çıxmağa çalışarkən pusquya düşüb. Naxçıvanlı və Pircamal kəndləri istiqamətində hərəkət edən əhali atəşə tutulub.
Rəsmi məlumatlara görə, soyqırımı nəticəsində 613 nəfər qətlə yetirilib. Onlardan 106-sı qadın, 63-ü uşaq, 70-i isə ahıl şəxs olub. 1275 nəfər əsir və girov götürülüb, 150 nəfərin taleyi uzun müddət naməlum qalıb. 487 nəfər ağır yaralanıb, 8 ailə tamamilə məhv edilib, 25 uşaq hər iki valideynini, 130 uşaq isə valideynlərindən birini itirib. Şəhər tamamilə dağıdılıb.
Xocalı soyqırımına siyasi-hüquqi qiymət ümummilli lider Heydər Əliyev tərəfindən verilib. 1994-cü ildə Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisi Xocalı hadisələrinə hüquqi-siyasi qiymət verən qərar qəbul edib və 26 fevral “Xocalı soyqırımı günü” elan olunub.
Prezident İlham Əliyev tərəfindən həyata keçirilən ardıcıl siyasət nəticəsində Xocalı həqiqətlərinin beynəlxalq ictimaiyyətə çatdırılması istiqamətində mühüm addımlar atılıb. Azərbaycan Respublikasının Birinci vitse-prezidenti, Heydər Əliyev Fondunun prezidenti Mehriban Əliyeva tərəfindən faciə ilə bağlı həqiqətlərin dünyada təbliği istiqamətində genişmiqyaslı layihələr həyata keçirilir.
Heydər Əliyev Fondunun vitse-prezidenti Leyla Əliyevanın təşəbbüsü ilə 2008-ci ildə “Xocalıya ədalət!” beynəlxalq məlumatlandırma kampaniyasına start verilib. Kampaniya çərçivəsində dünyanın müxtəlif ölkələrində tədbirlər keçirilir, faciə ilə bağlı həqiqətlər beynəlxalq auditoriyaya çatdırılır.
2020-ci il sentyabrın 27-də başlayan və 44 gün davam edən Vətən müharibəsi nəticəsində Azərbaycan Ordusu işğal altında olan torpaqları azad etdi. 2023-cü il sentyabrın 19–20-də həyata keçirilmiş lokal xarakterli antiterror tədbirləri nəticəsində Xocalı şəhəri də daxil olmaqla bütün ərazilər üzərində Azərbaycanın suverenliyi tam bərpa olundu.
Bu gün Xankəndidə, Xocalıda, Əsgəranda və digər ərazilərimizdə Azərbaycan bayrağı qürurla dalğalanır. Azad olunmuş torpaqlarda genişmiqyaslı bərpa və quruculuq işləri aparılır.
Xalqımız XX əsrin ən dəhşətli faciələrindən biri olan Xocalı soyqırımı qurbanlarının xatirəsini daim ehtiramla yad edir və bu hadisəni tariximizin unudulmaz səhifəsi kimi yaşadır.