Xəbərlər
Qlobal əməkdaşlığa və dayanıqlı sülhə töhfə
Fidan Hüseynova
YAP Quba rayon təşkilatının sədri
2026-cı il oktyabrın 15-də Bakıda Asiyada Qarşılıqlı Fəaliyyət və Etimad Tədbirləri üzrə Müşavirənin (AQEM) VII Zirvə Görüşünün keçirilməsi Azərbaycanın beynəlxalq münasibətlər sistemində artan rolunun, fəal xarici siyasətinin və çoxtərəfli əməkdaşlığa verdiyi töhfələrin mühüm göstəricisidir. Müxtəlif dövlətlərin rəhbərlərini və nümayəndə heyətlərini bir araya gətirən bu mötəbər tədbir təkcə diplomatik görüş deyil, həm də mürəkkəb geosiyasi proseslərin yaşandığı müasir dünyada dialoq, qarşılıqlı etimad və davamlı tərəfdaşlıq prinsiplərinin əhəmiyyətini nümayiş etdirən mühüm platformadır.
Zirvə Görüşündə Prezident İlham Əliyevin səsləndirdiyi fikirlər Azərbaycanın beynəlxalq siyasətə baxışını, milli maraqlara əsaslanan müstəqil mövqeyini və qlobal təhlükəsizlik məsələlərinə münasibətini aydın şəkildə ortaya qoydu. Dövlət başçısının çıxışında beynəlxalq hüququn aliliyinin təmin olunması, dövlətlərin suverenliyinə və ərazi bütövlüyünə hörmət, münaqişələrin qarşısının alınması və beynəlxalq təşkilatların qərarlarının icrası kimi məsələlər xüsusi yer tutdu. Bu yanaşma Azərbaycanın yalnız regional məsələlərə deyil, bütövlükdə beynəlxalq münasibətlər sisteminin gələcəyinə dair prinsipial mövqeyini ifadə edir.
Dövlət başçımızın çıxışında diqqət çəkən əsas məqamlardan biri beynəlxalq hüquq normalarının formal bəyanatlarla məhdudlaşmamalı, real mexanizmlərlə təmin olunmalı olduğu fikri idi. Dövlət başçısı Azərbaycanın uzun illər ərzində üzləşdiyi işğal və onun ağır nəticələrini xatırladaraq, BMT Təhlükəsizlik Şurasının 1993-cü ildə qəbul etdiyi dörd qətnamənin uzun müddət icra olunmamasına diqqət çəkdi. Bu fakt beynəlxalq münasibətlərdə hüquqi prinsiplərin ardıcıl tətbiqinin nə qədər vacib olduğunu bir daha göstərir. Beynəlxalq təşkilatların nüfuzu yalnız qəbul etdikləri qərarlarla deyil, həmin qərarların həyata keçirilməsi üçün nümayiş etdirdikləri siyasi iradə və məsuliyyətlə ölçülür.
Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü və suverenliyini tam bərpa etməsi dövlətimizin tarixində yeni mərhələnin başlanğıcı olmaqla yanaşı, milli iradənin, güclü dövlətçilik strategiyasının və xalq-iqtidar birliyinin təntənəsidir. Prezident, Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə qazanılan tarixi Zəfər Azərbaycanın öz taleyini müstəqil şəkildə müəyyən etmək qüdrətini nümayiş etdirdi. Bununla belə, dövlətimizin siyasətində əsas məqsəd yalnız əldə edilmiş qələbə ilə məhdudlaşmır. Azərbaycanın sülh təklif etməsi və regionda dayanıqlı münasibətlərin formalaşdırılmasına yönəlmiş səyləri göstərir ki, ölkəmiz gələcəyə qarşıdurma deyil, təhlükəsizlik, əməkdaşlıq və inkişaf prizmasından yanaşır. Prezident İlham Əliyevin vurğuladığı kimi, mövcud sülh həssas xarakter daşıyır və onun qorunması, möhkəmləndirilməsi bütün tərəflərdən məsuliyyət tələb edir.
AQEM-in VII Zirvə Görüşü Azərbaycanın beynəlxalq əməkdaşlığın inkişafına verdiyi töhfələrin qiymətləndirilməsi baxımından da əlamətdardır. Ölkəmizin təşkilata sədrliyi dövründə nəqliyyat və bağlantılar, rəqəmsallaşma, ətraf mühitin mühafizəsi, turizm, təhsil və elm sahələrində əməkdaşlığın genişləndirilməsinə xüsusi diqqət yetirilib. Bu istiqamətlər müasir dünyanın əsas çağırışları ilə uzlaşmaqla yanaşı, dövlətlər arasında qarşılıqlı asılılığın müsbət imkanlarını artırır. İqtisadi əlaqələrin genişlənməsi, nəqliyyat marşrutlarının inkişafı və rəqəmsal infrastrukturun gücləndirilməsi ölkələr arasında etimadın möhkəmlənməsinə, yeni tərəfdaşlıqların yaranmasına və ümumi rifahın yüksəlməsinə xidmət edir.
Avropa ilə Asiyanın qovşağında yerləşən Azərbaycan əlverişli coğrafi mövqeyini məqsədyönlü dövlət siyasəti və müasir infrastruktur layihələri ilə birləşdirərək mühüm beynəlxalq bağlantı mərkəzinə çevrilir. Ölkəmizin nəqliyyat, enerji və rəqəmsal kommunikasiya sahələrində həyata keçirdiyi təşəbbüslər regional və qlobal əməkdaşlığın inkişafına yeni imkanlar yaradır. Bu baxımdan Azərbaycanın irəli sürdüyü təşəbbüslər yalnız milli iqtisadi maraqlara deyil, həm də daha geniş coğrafiyada qarşılıqlı faydalı tərəfdaşlığın möhkəmlənməsinə xidmət edir. Bakı Zirvəsi bir daha göstərdi ki, Azərbaycan beynəlxalq proseslərdə təşəbbüskar mövqe tutur, müxtəlif dövlətləri ortaq məqsədlər ətrafında birləşdirən əməkdaşlıq mühitinin formalaşmasına töhfə verir.
Zirvə Görüşünün mühüm nəticələrindən biri AQEM-in üzvlük coğrafiyasının genişlənməsi və Laos Xalq Demokratik Respublikasının təşkilata üzv qəbul olunması oldu. Bununla yanaşı, Azərbaycanın sədrliyinin 2026–2028-ci illər üçün uzadılması üzv dövlətlərin ölkəmizin fəaliyyətinə və təşkilatın inkişafına verdiyi dəstəyin əhəmiyyətli göstəricisidir. Bakı Bəyannaməsinin qəbul edilməsi isə Asiyada təhlükəsizlik, qarşılıqlı etimad və çoxtərəfli əməkdaşlıq istiqamətində ümumi yanaşmaların möhkəmləndirilməsi baxımından mühüm siyasi əhəmiyyət daşıyır. Bu qərarlar Azərbaycanın sədrliyi dövründə həyata keçirilən işlərin davamlılığını təmin etməklə yanaşı, təşkilatın gələcək fəaliyyətinə də yeni istiqamətlər verir.
Müasir beynəlxalq münasibətlər sistemində güc mərkəzləri arasında rəqabətin artdığı, təhlükəsizlik çağırışlarının mürəkkəbləşdiyi bir şəraitdə dialoq və etimadın qorunması xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Belə bir dövrdə Azərbaycanın müxtəlif dövlətlərlə qarşılıqlı hörmətə, suveren bərabərliyə və ortaq maraqlara əsaslanan əməkdaşlıq siyasəti ölkəmizin beynəlxalq nüfuzunu gücləndirir. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən xarici siyasət Azərbaycanın milli maraqlarını qətiyyətlə müdafiə etməklə yanaşı, beynəlxalq tərəfdaşlıq üçün geniş imkanlar yaradır.
Nəticə etibarilə, Bakıda keçirilən AQEM-in VII Zirvə Görüşü Azərbaycanın diplomatik uğurlarının, müstəqil siyasətinin və beynəlxalq əməkdaşlığa verdiyi töhfələrin növbəti təsdiqi kimi dəyərləndirilməlidir. Prezident İlham Əliyevin çıxışı isə bir daha nümayiş etdirdi ki, ölkəmiz beynəlxalq hüququn aliliyinin təmin olunmasını, dövlətlərin suverenliyinə hörməti, sülhün qorunmasını və qarşılıqlı faydalı əməkdaşlığın genişləndirilməsini qlobal sabitliyin əsas şərtləri hesab edir. Azərbaycanın bu istiqamətdə atdığı addımlar yalnız bu günün siyasi və iqtisadi hədəflərinə deyil, həm də gələcək nəsillər üçün daha təhlükəsiz, sabit və əməkdaşlığa açıq dünyanın qurulmasına xidmət edir.