Xəbərlər
Zəngilan azadlığı: milli-tarixi yaddaşın mühüm səhifəsi
Nurlan Həsənov
Milli Məclisin deputatı
Zəngilanın bugünkü inkişaf mənzərəsi Azərbaycanın azad edilmiş ərazilərdə həyata keçirdiyi genişmiqyaslı quruculuq siyasətinin mühüm nəticələrindən biridir. Vaxtilə işğalın ağır fəsadları ilə üzləşən, infrastrukturu dağıdılan və əhalisi doğma yurdlarından didərgin salınan rayon indi yenidən canlanır. Müasir yaşayış məkanları, iqtisadi layihələr və doğma torpaqlarına qayıdan ailələr Zəngilanın yeni inkişaf mərhələsinə qədəm qoyduğunun göstəricisidir. 20 Oktyabr – Zəngilan şəhəri günü xalqımızın yaddaşında həm tarixi Qələbənin, həm də yeni həyatın başlanğıcının rəmzidir.
1993-cü ildə Ermənistanın işğalı Zəngilanın taleyində faciəli iz buraxdı. Rayon sakinləri 67 gün mühasirə şəraitində müqavimət göstərsələr də, doğma torpaqlarını tərk etməyə məcbur oldular. İllərlə davam edən yurd həsrəti 2020-ci ildə Vətən müharibəsində qazanılan tarixi Qələbə ilə sona çatdı. Oktyabrın 20-də Zəngilan şəhərinin işğaldan azad edilməsi Azərbaycan Ordusunun qəhrəmanlığını, xalqımızın birliyini və dövlətimizin qətiyyətini nümayiş etdirdi. Bu Qələbə ilə rayonun 132 kilometrlik Azərbaycan-İran dövlət sərhədinə nəzarət də bərpa olundu.
Bu gün Zəngilanın inkişafı yalnız dağıdılmış infrastrukturun bərpası ilə məhdudlaşmır. Əsas məqsəd insanların doğma yurda qayıdışını təmin etmək, müasir yaşayış şəraiti yaratmaq və rayonun iqtisadi potensialını üzə çıxarmaqdır. Böyük Qayıdış Proqramı çərçivəsində Zəngilan şəhərində, Ağalı və Məmmədbəyli kəndlərində məskunlaşma prosesi davam edir. Yeni evlərin, sosial obyektlərin və xidmət müəssisələrinin yaradılması sakinlərin doğma torpaqlarında rahat həyat qurmasına imkan verir.
Böyük Qayıdışın mahiyyəti insanların sadəcə öz evlərinə dönməsi deyil, onların gələcək həyatını təmin edən sosial və iqtisadi mühitin formalaşdırılmasıdır. Yeni iş yerlərinin açılması, sahibkarlığın təşviqi, təhsil və səhiyyə xidmətlərinin əlçatanlığı bu prosesin əsas istiqamətlərindəndir. İnsanların doğma yurdda daimi məskunlaşması, əmək fəaliyyəti ilə məşğul olması və sosial həyatda fəal iştirakı bərpa siyasətinin real nəticələrini nümayiş etdirir.
Ağalı ağıllı kəndi azad edilmiş ərazilərdə müasir quruculuq yanaşmasının diqqətəlayiq nümunəsidir. Alternativ enerji mənbələrindən istifadə, müasir kommunikasiya sistemləri və sosial xidmətlər yaşayış mühitinin keyfiyyətini yüksəldir. Burada texnoloji yeniliklərin insan rifahı və ekoloji məsuliyyətlə uzlaşdırılması dayanıqlı inkişaf üçün əlverişli zəmin yaradır. Azərbaycanın quruculuq siyasəti müasir şəhərsalma prinsiplərinə və innovativ həllərə əsaslanır.
Zəngilanın iqtisadi gələcəyində nəqliyyat və logistika infrastrukturu mühüm rol oynayır. Zəngilan Beynəlxalq Hava Limanı, Horadiz–Ağbənd dəmir yolu və avtomobil yolu rayonun ölkədaxili və regional əlaqələrini genişləndirir. Bu layihələr ticarətin inkişafı, yükdaşımaların asanlaşdırılması və sahibkarlıq fəaliyyətinin genişlənməsi üçün yeni imkanlar yaradır. Zəngilanın əlverişli coğrafi mövqeyi onun regional nəqliyyat və logistika əlaqələrində rolunun artmasına şərait yaradır.
Kənd təsərrüfatı da rayonun iqtisadi potensialının reallaşdırılmasında mühüm istiqamətlərdəndir. “Dost Aqropark” layihəsi aqrar istehsalın artırılmasına, müasir texnologiyaların tətbiqinə və yeni iş yerlərinin yaradılmasına xidmət edir. Eyni zamanda, Zəngilanın zəngin təbiəti və mənzərəli əraziləri turizmin inkişafı üçün geniş imkanlar yaradır. Turizm infrastrukturunun yaradılması yerli sahibkarlığın genişlənməsinə və əhalinin gəlir imkanlarının artmasına töhfə verəcəkdir. Bu sahələrdən səmərəli istifadə rayonun iqtisadiyyatının şaxələndirilməsini sürətləndirəcəkdir.
Zəngilanın yenidən qurulmasında tarixi-mədəni irsin qorunması da diqqət mərkəzindədir. Tarixi şəhər məscidinin bərpası milli-mənəvi dəyərlərə ehtiramın ifadəsidir. Şəhərin Baş planına uyğun inkişafı, yeni yaşayış komplekslərinin tikilməsi və ictimai məkanların yaradılması müasir şəhərsalma ilə tarixi kimliyin uzlaşdırılmasına imkan verir. Beləliklə, Zəngilan həm öz tarixi simasını qoruyur, həm də müasir yaşayış məkanına çevrilir.
Zəngilanda aparılan quruculuq işləri Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən, azad edilmiş ərazilərin bərpasını və əhalinin doğma torpaqlarına qayıdışını prioritet hesab edən dövlət siyasətinin nəticəsidir. İnfrastrukturun yenilənməsi, iqtisadi fəaliyyət sahələrinin genişləndirilməsi və yeni yaşayış məntəqələrinin salınması rayonun gələcək inkişafı üçün möhkəm zəmin yaradır. Bu proses tarixi Qələbənin sosial-iqtisadi nəticələrlə möhkəmləndirilməsinə xidmət edir.
20 Oktyabr – Zəngilan şəhəri günü azadlığın sevincini yaşatmaqla yanaşı, qarşıda duran vəzifələri də xatırladır. Tarixi qələbənin davamlı nəticələri insanların doğma torpaqlarına qayıtması, iqtisadi həyatın canlanması və gələcək nəsillər üçün əlverişli şəraitin yaradılması ilə ölçülür. Bu gün Zəngilanın dirçəlişi yeni evlərdə, yaradılan iş yerlərində və doğma yurdda həyata qayıdan insanların həyatında özünü göstərir. Rayonun inkişafı Azərbaycanın quruculuq iradəsinin, milli həmrəyliyinin və dayanıqlı gələcəyə yönəlmiş siyasətinin parlaq nümunəsidir.