Xəbərlər
Azərbaycan-Özbəkistan əlaqələri: unikal tərəfdaşlıq modeli
Malik Mirzəyev
YAP Lerik rayon təşkilatının sədri
23 avqust 2026-cı ildə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin Özbəkistana dövlət səfəri çərçivəsində Prezident Şavkat Mirziyoyevlə keçirdiyi görüşlər və mətbuata verdiyi bəyanatlar iki qardaş ölkənin iqtisadi münasibətlərinin qarşıdakı dövr üçün əsas istiqamətlərini aydın şəkildə ortaya qoydu. Səfər zamanı Ali Dövlətlərarası Şuranın üçüncü iclasının keçirilməsi, mühüm sənədlərin imzalanması, yeni layihələrin təməlinin qoyulması və ticarət dövriyyəsinin artırılması ilə bağlı konkret hədəflərin müəyyənləşdirilməsi Azərbaycan–Özbəkistan əməkdaşlığının artıq praktiki nəticələr üzərində inkişaf etdiyini göstərir.
Azərbaycan və Özbəkistan rəhbərlərinin bəyanatlarında iqtisadi əməkdaşlığa xüsusi diqqət yetirilməsi təsadüfi deyil. Çünki hər iki ölkə iqtisadi potensialını artırmaq, yeni investisiyalar cəlb etmək, sənaye istehsalını genişləndirmək və regional iqtisadi əlaqələrdə öz mövqelərini gücləndirmək istiqamətində ardıcıl siyasət həyata keçirir.
Özbəkistan Prezidenti Şavkat Mirziyoyev 23 avqust tarixli bəyanatında iqtisadi məsələlərə xüsusi diqqət yetirildiyini vurğulayaraq bildirib: “İqtisadiyyat məsələlərinə xüsusi diqqət yetirdik, əmtəə dövriyyəsinin həcmini 1 milyard dollara çatdırmaq imkanlarını müzakirə etdik. Lakin biz razılaşdıq ki, bu, son hədd deyil, bunu dəfələrlə artırmaq mümkündür.”
Bu fikir Azərbaycan–Özbəkistan iqtisadi münasibətlərinin qarşısında duran məqsədin yalnız mövcud göstəriciləri qorumaq olmadığını göstərir. Əsas hədəf qarşılıqlı ticarətin davamlı şəkildə artırılması, yeni məhsul və xidmətlərin bazarlara çıxarılması, biznes əlaqələrinin genişləndirilməsi və iki ölkənin iqtisadi potensialının bir-birini tamamlayan istiqamətlərdə birləşdirilməsidir.
Prezident İlham Əliyevin bəyanatında Azərbaycan–Özbəkistan iqtisadi əlaqələrinin son illərdə keçdiyi böyük inkişaf yolu xüsusi vurğulanıb. Dövlətimizin başçısı qeyd edib ki, əvvəllər iki ölkə arasında birgə layihələr mövcud olmadığı halda, indi münasibətlər tamamilə başqa səviyyəyə yüksəlib.
Prezident İlham Əliyev bildirib: “Özbəkistan və Azərbaycan arasında heç bir birgə layihə yox idi. Bu gün biz bir milyardlıq ticarət dövriyyəsi hədəfindən hansısa uzaq bir xəyal kimi deyil, yəqin ki, bir neçə ildən sonra çatacağımız nəticə kimi danışırıq.”
Prezidentin sözlərinə görə, qarşılıqlı investisiya layihələri hər iki ölkənin iqtisadiyyatlarının paralel inkişaf etməsinin nəticəsidir. Bu inkişaf isə Azərbaycan ilə Mərkəzi Asiya arasında daha geniş iqtisadi və geosiyasi əlaqələrin formalaşmasına imkan yaradır.
Azərbaycan–Özbəkistan iqtisadi əməkdaşlığının mühüm xüsusiyyətlərindən biri ticarət əlaqələrinin sənaye kooperasiyası ilə tamamlanmasıdır. İki ölkə arasında əməkdaşlıq yalnız “bir ölkədən digərinə məhsul satışı” modelində qalmır. Əksinə, birgə istehsal müəssisələrinin yaradılması, texnologiyaların və investisiyaların cəlb edilməsi, sənaye zəncirlərinin formalaşdırılması və üçüncü bazarlara çıxış imkanlarının araşdırılması istiqamətində inkişaf edir. Azərbaycan və Özbəkistan iqtisadi əlaqələri çoxsahəli tərəfdaşlıq modelinə keçir. İqtisadiyyatın bir sahəsində əldə edilən uğur digər sahələrdə əməkdaşlıq üçün yeni imkanlar yaradır.
Azərbaycan və Özbəkistan arasında iqtisadi əməkdaşlıq bu gün yalnız ayrı-ayrı layihələrin məcmusu deyil. Bu, iki ölkənin iqtisadi potensiallarının birləşdirilməsinə əsaslanan, regional əhəmiyyət daşıyan strateji tərəfdaşlıq modelidir. 23 avqust 2026-cı ildə Daşkənddə keçirilmiş görüşlər və dövlət başçılarının bəyanatları göstərdi ki, qarşıdakı mərhələdə əsas məqsəd iqtisadi əlaqələri daha da dərinləşdirmək, qarşılıqlı ticarəti artırmaq, investisiya layihələrinin sayını çoxaltmaq, sənaye kooperasiyasını genişləndirmək və nəqliyyat imkanlarından maksimum istifadə etməkdir. Bu baxımdan Azərbaycan–Özbəkistan əməkdaşlığının gələcəyi nikbin görünür. İqtisadiyyatın demək olar ki, bütün əsas sahələrində əlaqələrin qurulması, dövlətlərarası siyasi etimadın yüksək səviyyəsi, biznes dairələrinin fəallaşması, regionlararası əməkdaşlığın genişlənməsi və Trans-Xəzər nəqliyyat marşrutunun yaratdığı imkanlar iki qardaş ölkənin iqtisadi münasibətlərini yeni mərhələyə daşıyır.