Xəbərlər
Türk dünyasında həmrəyliyin uğurlu nümunəsi
Bayram Aslanov
YAP İdarə Heyətinin üzvü, YAP Gəncə şəhər təşkilatının sədri
Müasir beynəlxalq münasibətlər sistemində qlobal geosiyasi proseslərin sürətlə dəyişdiyi, yeni iqtisadi və siyasi əməkdaşlıq formatlarının formalaşdığı bir dövrdə Türk dünyasının inteqrasiyası xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Tarixi köklərə, ortaq mədəniyyətə, dilə və milli-mənəvi dəyərlərə söykənən bu inteqrasiya artıq yalnız ideoloji yanaşma deyil, real siyasi və iqtisadi əməkdaşlıq modelinə çevrilməkdədir. Məhz belə bir dövrdə Prezident İlham Əliyevin 31 iyul 2026-cı ildə Qırğızıstan Respublikasına dövlət səfəri və səfər çərçivəsində mətbuata verdiyi bəyanat mühüm siyasi hadisə kimi tarixə yazıldı.
Ölkə Başçısının bu səfəri bir daha göstərdi ki, Azərbaycan ilə Qırğızıstan arasındakı münasibətlər qarşılıqlı hörmət, etimad və strateji tərəfdaşlıq prinsipləri üzərində qurulub. Prezident İlham Əliyevin mətbuata verdiyi bəyanat zamanı səsləndirdiyi fikirlərdən aydın görünür ki, iki ölkə arasında əməkdaşlıq artıq ənənəvi diplomatik münasibətlərin sərhədlərini aşaraq iqtisadi, nəqliyyat, investisiya, enerji, təhsil, turizm və humanitar sahələri əhatə edən geniş tərəfdaşlıq modelinə çevrilib.
Azərbaycanın son illərdə həyata keçirdiyi uğurlu xarici siyasət kursu ölkəmizi regionun etibarlı tərəfdaşı və mühüm geosiyasi aktoruna çevirib. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə yürüdülən çoxşaxəli diplomatiya Azərbaycanın həm Cənubi Qafqazda, həm də Türk dünyasında mövqelərini əhəmiyyətli dərəcədə gücləndirib. Bu gün Bakı yalnız regional təşəbbüslərin iştirakçısı deyil, eyni zamanda onların müəllifidir.
Qırğızıstanla münasibətlərin inkişafı da məhz bu uzaqgörən siyasətin məntiqi nəticəsidir. Dövlət başçısının bəyanatında vurğulandığı kimi, iki ölkə arasında imzalanan sənədlər gələcək əməkdaşlığın hüquqi bazasını daha da möhkəmləndirir. Bu sənədlər siyasi dialoqun dərinləşməsi ilə yanaşı, qarşılıqlı investisiyaların artmasına, biznes əlaqələrinin genişlənməsinə və yeni iqtisadi layihələrin həyata keçirilməsinə də zəmin yaradır.
Xüsusi diqqət çəkən məqamlardan biri nəqliyyat-logistika sahəsində əməkdaşlığın genişləndirilməsidir. Azərbaycan son illərdə Şərqlə Qərbi birləşdirən mühüm tranzit qovşağına çevrilib. Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolu, Ələt Beynəlxalq Dəniz Ticarət Limanı, Xəzər dənizi üzərindən yaradılmış müasir logistika infrastrukturu və Orta Dəhliz layihəsi artıq yalnız Azərbaycanın deyil, bütövlükdə Mərkəzi Asiya dövlətlərinin də iqtisadi maraqlarına xidmət edir. Prezident İlham Əliyevin çıxışında bu məsələyə xüsusi yer ayrılması təsadüfi deyil. Çünki Orta Dəhlizin inkişafı Qırğızıstan üçün də dünya bazarlarına daha əlverişli çıxış imkanları yaradır.
Mətbuata bəyanatda Türk Dövlətləri Təşkilatının fəaliyyətinə verilən yüksək qiymət də xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Son illərdə bu təşkilat türk dövlətləri arasında siyasi həmrəyliyin, iqtisadi inteqrasiyanın və qarşılıqlı dəstəyin əsas platformasına çevrilib. Azərbaycanın təşəbbüsləri nəticəsində təşkilatın beynəlxalq nüfuzu əhəmiyyətli dərəcədə artıb. Bu gün Türk Dövlətləri Təşkilatı regional əməkdaşlıqdan daha geniş miqyaslı məqsədlərə xidmət edən mühüm beynəlxalq institut kimi çıxış edir.
Azərbaycanın Qarabağda qazandığı tarixi Zəfərdən sonra ölkəmizin beynəlxalq nüfuzu daha da yüksəlib. Bu gün Azərbaycanın irəli sürdüyü təşəbbüslər geniş dəstək qazanır, tərəfdaş ölkələr isə Bakı ilə əməkdaşlığın yeni istiqamətlərini müəyyənləşdirirlər. Qırğızıstanla münasibətlər də bu yeni reallıqlar fonunda keyfiyyətcə fərqli mərhələyə daxil olub.
Səfər çərçivəsində iqtisadi əməkdaşlığın genişləndirilməsi, qarşılıqlı sərmayələrin artırılması və birgə layihələrin həyata keçirilməsi istiqamətində əldə olunan razılaşmalar gələcək inkişaf üçün mühüm perspektivlər açır. İssık-Kul gölü sahilində Azərbaycan sərmayəsi ilə inşa edilmiş “Baku Resort & Spa” kompleksinin istifadəyə verilməsi də bunun parlaq nümunəsidir. Bu layihə iki ölkə arasında iqtisadi tərəfdaşlığın praktiki nəticəsi olmaqla yanaşı, Azərbaycan biznesinin beynəlxalq uğurlarının da göstəricisidir.
Prezident İlham Əliyevin bəyanatında diqqət çəkən əsas məqamlardan biri münasibətlərin gələcəyə hesablanmış strateji xarakter daşıması idi. Bu, təkcə bu günün deyil, gələcək onilliklərin əməkdaşlıq modelidir. Dövlət başçısının irəli sürdüyü baxış göstərir ki, Türk dünyasının inkişafı yalnız siyasi həmrəyliklə deyil, iqtisadi gücün birləşdirilməsi, nəqliyyat əlaqələrinin genişləndirilməsi, rəqəmsal transformasiya, enerji təhlükəsizliyi və humanitar əməkdaşlığın dərinləşdirilməsi ilə mümkündür.
Müasir dünyada dövlətlərin gücü yalnız hərbi və iqtisadi imkanlarla ölçülmür. Etibarlı tərəfdaşlıq, siyasi nüfuz və təşəbbüskarlıq da beynəlxalq münasibətlərdə həlledici amillərdən biridir. Azərbaycan bu gün məhz belə dövlətlərdən biridir. Prezident İlham Əliyevin həyata keçirdiyi müstəqil və milli maraqlara əsaslanan siyasət ölkəmizi regionun aparıcı siyasi mərkəzlərindən birinə çevirib.
Qırğızıstana dövlət səfəri və mətbuata verilən bəyanat bir daha göstərdi ki, Azərbaycan Türk dünyasının birliyinin möhkəmləndirilməsinə ardıcıl töhfə verir. Bu siyasət yalnız qardaş xalqlar arasında əlaqələrin inkişafına deyil, bütövlükdə Avrasiya məkanında sabitliyin, təhlükəsizliyin və iqtisadi tərəqqinin təmin olunmasına xidmət edir.
Türk dünyası yeni inkişaf mərhələsinə qədəm qoyur. Bu yolun aparıcı qüvvələrindən biri isə heç şübhəsiz Azərbaycandır. Prezident İlham Əliyevin həyata keçirdiyi strateji kurs göstərir ki, ortaq tarixə söykənən birlik artıq gələcəyin siyasi və iqtisadi reallığına çevrilir. Azərbaycan bu reallığın memarlarından biri kimi həm regionda, həm də beynəlxalq aləmdə öz mövqeyini daha da möhkəmləndirir.