Xəbərlər
Kənd təsərrüfatı: innovativ yanaşmalar və yeni hədəflər
Rüstəm Nağıyev
YAP Gədəbəy rayon təşkilatının sədri
Prezident İlham Əliyev tərəfindən kənd təsərrüfatı məsələlərinə həsr olunmuş müşavirədə səsləndirilən tezislər göstərdi ki, Azərbaycan aqrar sektorda artıq yeni inkişaf mərhələsinə keçidi hədəfləyir. Əsas məqsəd yalnız istehsalın artırılması deyil, müasir texnologiyalara əsaslanan, ixracyönümlü və rəqabətqabiliyyətli kənd təsərrüfatı modelinin formalaşdırılmasıdır. Bu gün dövlətin aqrar sahəyə yanaşmasında ən mühüm istiqamətlərdən biri subsidiya və güzəşt mexanizmlərinin çevikləşdirilməsidir. Azərbaycan artıq uzun illərdir fermerlərə yanacaq, gübrə və kredit dəstəyi təqdim edən nadir ölkələrdən biri kimi tanınır. Lakin müşavirədə vurğulanan əsas məqam ondan ibarətdir ki, bu mexanizmlər bazar tələblərinə uyğun şəkildə daim yenilənməlidir. Çünki kənd təsərrüfatında uğur yalnız istehsalın həcmi ilə deyil, bazarların düzgün qiymətləndirilməsi və ixrac imkanlarının dəqiq hesablanması ilə ölçülür.
Bu baxımdan torpaq ehtiyatlarının rəqəmsal idarə olunması ilə bağlı yanaşma xüsusi diqqət çəkir. Hər bir əkin sahəsinin “pasportlaşdırılması”, torpağın keyfiyyətinə uyğun məhsul seçimi, süni intellekt və peyk texnologiyalarından istifadə gələcəkdə məhsuldarlığın artırılmasına ciddi təsir göstərə bilər. Əslində bu yanaşma kənd təsərrüfatının ənənəvi üsullardan texnoloji idarəetmə modelinə keçidini ifadə edir.
Müşavirədə aqrar sektorun investisiya cəlbediciliyinin artırılması ilə bağlı mesajlar da mühüm əhəmiyyət daşıyır. Dövlət özəl sektorun və xarici investorların bu sahədə fəallığını artırmaq niyyətini açıq şəkildə ortaya qoydu. Azərbaycanın beynəlxalq nüfuzu, əlverişli biznes mühiti və geniş tərəfdaşlıq əlaqələri kənd təsərrüfatına xarici kapitalın cəlb olunması üçün əlavə üstünlüklər yaradır. Xüsusilə aqrar emal, gübrə istehsalı və logistika sahələri investorlar üçün perspektivli istiqamətlər hesab olunur. Texniki təminat məsələsi də dövlət siyasətinin əsas komponentlərindən biri olaraq qalır. Son illərdə kənd təsərrüfatı texnikası parkının tamamilə yenilənməsi fermerlərin istehsal imkanlarını əhəmiyyətli dərəcədə genişləndirib. Artıq Azərbaycanın özündə kənd təsərrüfatı texnikasının istehsal olunması isə bu sahədə idxaldan asılılığın azalmasına xidmət edir.
Digər vacib istiqamət gübrə təminatıdır. Karbamid zavodunun fəaliyyəti ölkənin azot gübrələri üzrə təminatını gücləndirməklə yanaşı, ixrac imkanları da yaradıb. İndi isə əsas məqsəd müxtəlif növ qarışıq gübrələrin istehsalını genişləndirməkdir. Qlobal enerji bazarında qeyri-sabitliyin gübrə sənayesinə təsiri nəzərə alınarsa, bu addım strateji əhəmiyyət daşıyır. Kənd təsərrüfatında logistika və məhsulun saxlanması imkanlarının genişləndirilməsi də diqqət mərkəzindədir. Son illərdə yaradılmış böyük tutumlu soyuducu anbarlar məhsul itkisini azaltmağa və ixrac potensialını artırmağa imkan verib. Bununla belə, mövcud tələbat yeni infrastrukturun yaradılmasını zəruri edir. Su təminatı ilə bağlı həyata keçirilən layihələr isə aqrar inkişafın əsas dayaqlarından biri sayılır. Yeni su anbarlarının tikilməsi, Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda su infrastrukturunun bərpası minlərlə hektar torpağın yenidən əkin dövriyyəsinə qaytarılmasına şərait yaradır. Bu proses yalnız kənd təsərrüfatının inkişafına deyil, bütövlükdə regionların iqtisadi dirçəlişinə xidmət edir.
Bütün bunlar göstərir ki, Azərbaycan kənd təsərrüfatını ənənəvi sahədən yüksək texnologiyalı və strateji iqtisadi sektora çevirmək istiqamətində ardıcıl siyasət həyata keçirir. Yeni mərhələnin əsas məqsədi isə daxili tələbatı daha etibarlı şəkildə təmin edən və beynəlxalq bazarlarda rəqabət aparan aqrar model formalaşdırmaqdır.