Xəbərlər
Azərbaycan–Ukrayna əməkdaşlığı: çoxşaxəli inkişaf istiqamətləri
Bədəl Bədəlov
Milli Məclisin deputatı
Aprelin 25-də Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenskinin ölkəmizə səfəri çərçivəsində keçirilən görüşlər iki dövlət arasında münasibətlərin gələcək inkişaf perspektivlərini nümayiş etdirir. Dövlətimizin başçısı İlham Əliyevin mətbuata verdiyi bəyanat Azərbaycan-Ukrayna strateji tərəfdaşlıq modelinin göstəricisidir.
Dövlətlər arasında formalaşmış siyasi münasibətlər qarşılıqlı etimad və davamlı strateji dialoq üzərində qurulub. Son illər ərzində prezidentlərin görüşlərinin intensiv xarakter daşıması bu etimadın praktiki nəticələrə çevrildiyini təsdiq edir. Siyasi dialoqun əsas xüsusiyyəti ondan ibarətdir ki, tərəflər beynəlxalq gündəlikdə aktual olan məsələlərdə oxşar mövqedən çıxış edir, bu faktor həm regional sabitliyə töhfə verir, həm də hər iki ölkənin beynəlxalq nüfuzunu gücləndirir. 2008-ci ildə Kiyevdə və 2011-ci ildə Bakıda imzalanmış sənədlər isə münasibətlərin hüquqi-siyasi bazasını formalaşdıraraq əməkdaşlığın əsas istiqamətlərini müəyyənləşdirir.
Ərazi bütövlüyü və suverenliyə qarşılıqlı hörmət prinsipi Azərbaycan–Ukrayna münasibətlərinin ideoloji və siyasi təməlini təşkil edir. Bu prinsipin davamlı şəkildə qorunması tərəfdaşlığın uzunmüddətli xarakterini möhkəmləndirir. İqtisadi əməkdaşlıqda isə enerji sektoru xüsusi yer tutur. SOCAR-ın Ukrayna bazarında uzunmüddətli fəaliyyəti bu sahədə etibarlı tərəfdaşlığın formalaşmasına zəmin yaradır. Enerji təchizatı, yanacaq infrastrukturu və logistika sahəsində həyata keçirilən layihələr iqtisadi münasibətlərin əsas komponentlərini gücləndirir. Bununla yanaşı, investisiya qoyuluşlarının artırılması və ticari əlaqələrin genişləndirilməsi də əsas prioritetlərdəndir. Nəqliyyat, logistika və sənaye sahələrində yeni layihələrin həyata keçirilməsi iqtisadi əməkdaşlığın şaxələndirilməsinə və qarşılıqlı faydalılığın artmasına şərait yaradır. Bu istiqamətlər gələcəkdə əməkdaşlığın real iqtisadi nəticələrinin daha da genişlənəcəyindən xəbər verir. Dövlətimizin başçısının qeyd etdiyi kimi, birgə təşəbbüslər, o cümlədən sərmayə qoyuluşu ilə bağlı məsələlər bu gün ətraflı müzakirə edilmişdir: “Təbii ki, ticarət dövriyyəsinin bundan sonra da artırılması məsələləri də gündəliyin mərkəzindədir. Bizim ticarət dövriyyəmiz yarım milyard dolları ötüb. Amma ümid edirəm ki, növbəti illərdə bu rəqəm daha da böyüyəcək. Çünki buna da böyük imkanlar var”.
Müdafiə və sənaye sahəsində əməkdaşlıq da yeni inkişaf mərhələsində böyük perspektivlər formalaşdırır. Hər iki ölkədə hərbi sənaye kompleksinin inkişafı birgə istehsal, texnoloji mübadilə və innovativ yanaşmalar üçün geniş imkanlar yaradır. Bu əməkdaşlıq yalnız təhlükəsizlik məsələsi ilə məhdudlaşmır, eyni zamanda sənaye modernləşməsi və iqtisadi inkişafın mühüm komponentinə çevrilir. Birgə istehsal layihələri və texnoloji əməkdaşlıq tərəfdaşlığın uzunmüddətli perspektivdə daha da möhkəmlənməsinə töhfə verir.
Münasibətlər yalnız ikitərəfli çərçivə ilə məhdudlaşmır, eyni zamanda daha geniş geosiyasi kontekstdə də önəm kəsb edir. Xüsusilə Münxendə keçirilən görüşlər və beynəlxalq platformalarda aparılan dialoq fonunda tərəflər qlobal proseslərdə koordinasiyalı fəaliyyətə üstünlük verir. Bu amillər isə regional təhlükəsizlik məsələlərində ortaq mövqenin formalaşmasına və beynəlxalq əməkdaşlıq mexanizmlərinin gücləndirilməsinə xidmət edir.
Beləliklə, səfər çərçivəsində aparılan müzakirələr bir daha təsdiqləyir ki, Azərbaycan–Ukrayna münasibətləri yeni keyfiyyət mərhələsinə daxil olub. Dövlətlərarası əlaqələr qarşılıqlı maraqların uzlaşması və strateji baxış əsasında formalaşan dayanıqlı və etibarlı tərəfdaşlıq modeli kimi çıxış edir. Prezident İlham Əliyevin səsləndirdiyi fikirlər və əldə olunan razılaşmalar əməkdaşlığın konkret və məqsədyönlü hədəflər üzərində qurulduğunu əks etdirir.
Beləliklə, Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenskinin ölkəmizə səfəri iki dövlət arasında əlaqələrin daha da möhkəmlənəcəyinə və yeni əməkdaşlıq imkanlarının reallaşacağına zəmin yaradır. Aparılan müzakirələr siyasi dialoqun dərinləşməsi, iqtisadi və enerji sahələrində əməkdaşlığın genişlənməsi, eləcə də sənaye və təhlükəsizlik istiqamətlərində qarşılıqlı fəaliyyətin gücləndirilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Nəticə etibarilə, iki dövlət arasında əməkdaşlığın yeni mərhələyə yüksəlməsi yaxın illərdə münasibətlərin daha genişlənəcəyinə və dərin məzmun kəsb edəcəyinə əlverişli şərait yaradır.