Xəbərlər
Azərbaycan–Serbiya münasibətləri səmərəli əməkdaşlıq modeli kimi formalaşıb
Nazimə Şamıyeva
YAP Füzuli rayon təşkilatının sədri
Müasir beynəlxalq münasibətlər sistemində dövlətlər arasında etibarlı tərəfdaşlıq modeli nadir hallarda formalaşır. Azərbaycan ilə Serbiya arasında qurulan münasibətlər isə məhz belə nümunələrdəndir. Coğrafi baxımdan fərqli regionlarda yerləşmələrinə baxmayaraq, iki ölkə ortaq maraqlar, qarşılıqlı hörmət və suverenliyə prinsipial yanaşma əsasında möhkəm siyasi xətt formalaşdırıb.
Diplomatik münasibətlər 1997-ci ildə qurulsa da, əlaqələrin real strateji məzmun alması son onillikdə baş verib. Xüsusilə 2013-cü ildə imzalanmış Strateji tərəfdaşlıq haqqında Bəyannamə münasibətləri keyfiyyətcə yeni mərhələyə daşıdı. Bu sənəd yalnız diplomatik niyyət bəyanatı deyil, siyasi iradənin ifadəsi idi.
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev ilə Serbiya Prezidenti Aleksandar Vuçiç arasında formalaşmış şəxsi dostluq və qarşılıqlı etimad münasibətlərin əsas dayaqlarındandır. Dövlət başçıları mütəmadi görüşlər və yüksək səviyyəli səfərlərlə əməkdaşlığı dinamik saxlayırlar.
Serbiya hər zaman Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü dəstəkləyib, Azərbaycan da Serbiyanın suverenliyi məsələsində prinsipial mövqe nümayiş etdirib. Bu qarşılıqlı siyasi dəstək iki ölkənin beynəlxalq arenada bir-birinə güvəndiyini göstərir.
Azərbaycan Avropanın enerji təhlükəsizliyində mühüm rol oynayan ölkəyə çevrilib. Xüsusilə Cənub Qaz Dəhlizi vasitəsilə Avropaya qaz ixracı Balkan regionu üçün yeni imkanlar açıb. Serbiya üçün Azərbaycan etibarlı enerji tərəfdaşı kimi strateji əhəmiyyət daşıyır.
Ticarət dövriyyəsində son illər artım müşahidə olunur. İnfrastruktur, kənd təsərrüfatı, nəqliyyat, müdafiə sənayesi və investisiya sahələrində əməkdaşlıq genişlənir. Azərbaycan şirkətlərinin Serbiyada, Serbiya şirkətlərinin isə Azərbaycanda fəaliyyət imkanları artır.
Prezident İlham Əliyevin Serbiyaya son rəsmi səfəri münasibətlərin inkişafında mühüm hadisə kimi yadda qaldı. Belqradda keçirilən yüksək səviyyəli görüşlər zamanı bir sıra mühüm sənədlər imzalandı, əməkdaşlığın konkret istiqamətləri müəyyənləşdirildi.
Səfərin əsas məqamlarından biri Strateji Tərəfdaşlıq Şurasının iclası oldu. Bu mexanizm iki ölkə arasında münasibətləri institusional çərçivəyə salaraq əməkdaşlığı daha sistemli və davamlı edir.
Prezidentlərin mətbuata bəyanatları zamanı səsləndirilən fikirlər açıq mesaj idi: Azərbaycan və Serbiya əlaqələri formal diplomatik çərçivəni çoxdan geridə qoyub. Bu münasibətlər artıq siyasi etimad, iqtisadi maraq və strateji planlaşdırma üzərində qurulub.
Münasibətlər yalnız iqtisadi və siyasi sahələrlə məhdudlaşmır. Mədəniyyət, təhsil və turizm sahəsində əməkdaşlıq xalqlar arasında yaxınlaşmanı gücləndirir. Bakıda və Belqradda keçirilən mədəni tədbirlər, qarşılıqlı səfərlər iki xalq arasında dostluq körpülərini möhkəmləndirir. Bu əməkdaşlıq modeli göstərir ki, Azərbaycan Balkan regionunda etibarlı tərəfdaş kimi qəbul olunur. Serbiya isə Cənubi Qafqaz regionunda Azərbaycanın mühüm siyasi müttəfiqlərindən biridir.
Müasir dünyada enerji təhlükəsizliyi, regional sabitlik və çoxtərəfli əməkdaşlıq xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Azərbaycan və Serbiya məhz bu çağırışlara uyğun şəkildə münasibətlərini qurur.
Prezident İlham Əliyevin Serbiyaya səfəri bir daha sübut etdi ki, iki ölkə yalnız bu günün deyil, gələcəyin tərəfdaşlığına sərmayə yatırır. Bu münasibətlər emosional bəyanatlardan deyil, real layihələrdən, konkret iqtisadi göstəricilərdən və siyasi iradədən qaynaqlanır.
Azərbaycan Respublikası ilə Serbiya Respublikası arasındakı münasibətlər artıq klassik diplomatik əlaqələrdən daha artıqdır. Bu, qarşılıqlı hörmətə əsaslanan, regional sabitliyə töhfə verən və uzunmüddətli strateji planlara söykənən tərəfdaşlıq modelidir.Prezident İlham Əliyevin son səfəri isə bu modelin davamlı və perspektivli olduğunu bir daha təsdiqlədi.
Azərbaycan–Serbiya münasibətləri gələcək illərdə də yeni layihələr, yeni təşəbbüslər və yeni uğurlarla zənginləşəcək – çünki bu əlaqələrin təməlində möhkəm siyasi iradə və qarşılıqlı etimad dayanır.